ارزیابی تأثیر تاریخ کاشت و کاربرد کود نیتروژن بر بهره‌وری نیتروژن در کاملینا (Camelina sativa L.)

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22067/agry.2023.82003.1154
چکیده

این مطالعه به‌منظور بررسی تأثیر تاریخ کاشت و کود نیتروژن بر کارآیی جذب و مصرف نیتروژن گیاه کاملینا در شرایط مزرعه دیم تحت شرایط اقلیمی شهرستان کرمانشاه در سال زراعی 99- 1398 انجام شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه رازی انجام شد. فاکتور کرت اصلی، تاریخ کاشت (سوم آبان، 18 آبان و 30 آبان ماه) و فاکتور کرت فرعی، سطوح کود نیتروژن (0، 50، 100، 150 کیلوگرم در هکتار) بود. صفات مورد ارزیابی عبارت از درصد پروتئین دانه، عملکرد پروتئین دانه، شاخص برداشت نیتروژن و کارآیی جذب، مصرف و بهره‌وری نیتروژن بودند. نتایج نشان داد که تاریخ کاشت و کود نیتروژن بر صفات مورد بررسی تأثیرگذار بودند. در تیمار حداکثر مصرف کود نسبت به شاهد، درصد و عملکرد پروتئین دانه به‌ترتیب 0/39 و 8/128 درصد افزایش یافتند. بیشترین میزان کارآیی جذب (81/0 کیلوگرم نیتروژن کل گیاه بر کیلوگرم نیتروژن خاک) و مصرف نیتروژن (4/11 کیلوگرم دانه بر کیلوگرم نیتروژن) مربوط به تاریخ کاشت 18 آبان و کمترین آن در تاریخ کاشت 30 آبان مشاهده شد. افزایش میزان مصرف کود نیتروژن باعث کاهش کارآیی جذب (8/64 درصد)، مصرف (7/63 درصد) و بهره‌وری (3/51 درصد) نیتروژن در تیمار 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در مقایسه با تیمار عدم مصرف نیتروژن شد. به‌طور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که بازدهی صفات مورد ارزیابی در تاریخ کاشت دوم بالاتر بود و با افزایش میزان مصرف نیتروژن، بهره‌وری نیتروژن کاملینا به‌تدریج کاهش یافت.