اثر انواع خاکورزی بر خصوصیات مورفو- فیزیولوژیکی و کیفیت علوفه گیاه ماشک گل سفید (Vicia pannonica) در شرایط دیم
نویسندگان
1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران
4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی،دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
5 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22067/agry.2022.76580.1109چکیده
بهمنظور تأثیر انواع خاکورزی بر خصوصیات مورفو- فیزیولوژیکی مرتبط با عملکرد کمّی، کیفی و ارزش علوفهای گیاه ماشک (Vicia pannonica) در تناوب زراعی با گندم آزمایش حاضر در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار و در سالهای 1398- 1396 اجرا شد. تیمارها شامل کاشت گیاه ماشک بهصورت کمخاکورزی، کشت مستقیم و خاکورزی مرسوم اعمال شد. در تیمار کشت مرسوم شاخص سطح برگ، عملکرد کوانتومی، رطوبت نسبی برگ، نیتروژن و فسفر برگ بهترتیب نسبت به کمخاکورزی و کاشت مستقیم کاهش داشتند. کاشت مرسوم باعث کاهش کلروفیل در برگها بهمیزان 1/20 و 6/35 درصد بهترتیب نسبت به کمخاکورزی و کشت مستقیم شد. بیشترین میزان تغییرات دمای تاجپوشش با محیط در تیمار بدون خاکورزی بود و همبستگی معنیداری (**98/0R=) با رطوبت نسبی برگ داشت. کمترین مقدار آنزیمهای آنتیاکسیدانت شامل کاتالاز، پراکسیداز و سوپر اکسید دیسموتاز در برگ گیاهان کشت شده بهروش کشت مستقیم و بیشترین میزان در کشت مرسوم مشاهده شدند. میزان کلونیزاسیون و اسپوریزاسیون قارچهای مایکوریزا و همچنین تعداد گرههای ریزوبیومی در کشت مستقیم افزایش معنیداری را بهترتیب نسبت به تیمار کمخاکورزی و کشت مرسوم داشتند. کشت مستقیم باعث افزایش درصد هضمپذیری علوفه شد که همبستگی معنیداری (**96/0R=) با کاهش دمای تاجپوشش داشت. نتایج در این آزمایش نشان دادند که صفات مورفو- فیزیولوژیکی اندازهگیری شده و کیفیت علوفه در گیاه ماشک تحت تأثیر انواع خاکورزی قرار گرفتند، بهطوریکه بهبود وضعیت در تمامی صفات در کشت مستقیم و کمخاکورزی نسبت به کشت مرسوم حاصل شد.