فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی دانش ارزشمند برنامه درسی از منظر دو ایدئولوژی کارایی اجتماعی و بازسازی اجتماعی که همواره در تقابل تاریخی با یکدیگر قرار داشته‌اند، پرداخته است. روش پژوهش حاضر اسنادی _ کتابخانه‌ای و از نوع تحلیلی_توصیفی بوده است. روش گردآوری داده‌ها از طریق تحلیل متن و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق تحلیل محتوا بوده است. دانش در برنامه درسی کارایی اجتماعی، از نوع دانش تجربی و مربوط به گروه خواص و نخبگان بوده که مبتنی بر عقلانیت فنی و خلاقیت، پیشرفت، فردمحور(اصالت فرد)، فرآیندمحور، حال‌نگر و گذشته‌نگر، حافظ وضع موجود، مبتنی بر فرهنگ تولید و مصرف(عرضه و تقاضا)، تخصص‌محور و به ‌دنبال باز‌تولید فرهنگی است. این دانش از این منظر عامه‌پسند است که علائق عمومی در برنامه درسی تنها باعث افزایش آگاهی فراگیران درباره چرخه‌ی تولید، مصرف و زندگی روزمره می‌شود و همبستگی عمومی را تقویت و زندگی روزمره را می‌چرخاند. دانش در برنامه درسی ایدئولوژی‌ بازسازی اجتماعی و مکاتب برخاسته از آن نظیر مکتب فرانکفورت، جامعه‌محور(اصالت اجتماعی)، نتیجه‌محور، آینده‌نگر، تحول‌گرا، انقلابی و حادثه‌ساز است. هر یک از این دو ایدئولوژی به اقتضای شرایط زمانی و مکانی مورد نظر و موردنیاز خود می‌توانند به‌گونه‌ای موفقیت‌آمیز عمل کنند. اگر به‌دنبال حفظ وضعیت موجود، انتقال فرهنگ به نسل بعدی(باز‌تولید فرهنگی) و جامعه‌پذیری کودکان و البته پیشرفت اقتصادی و رفاه جامعه هستیم، می‌توانیم از دانش ایدئولوژی کارایی اجتماعی برنامه‌ی درسی بهره ببریم در حالی که اگر به‌دنبال بازسازی فرهنگی بجای بازتولید فرهنگی، تحول در جامعه، خودآگاهی فردی هستیم، می‌توانیم از دانش بازسازی اجتماعی استفاده نماییم.