فعالیت تولیدمثلی و پاسخ بویایی زنبور انگلواره Lysiphlebus fabarum، به حضور شکارگر درون رسته ای Hippodamia variegata ، در لکه های میزبان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد حشره‌شناسی کشاورزی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشیار حشره‌شناسی کشاورزی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار حشره‌شناسی، آزمایشگاه اکولوژی جنگل، دانشکدۀ تحصیلات تکمیلی کشاورزی، دانشگاه کیوتو، ژاپن

doi
10.22059/ijpps.2017.229724.1006771
چکیده

در این تحقیق فعالیت تولیدمثلی و همچنین پاسخ بویایی زنبور انگل‌واره (پارازیتویید)Lysiphlebus fabarum  به حضور شکارگر درون‏رسته‌ای، کفشدوزک Hippodamia variegata Goeze روی گیاه خیار آلوده به شتۀ جالیز Aphis gossypii بررسی شد. به این منظور افزون بر مقایسۀ میزان تغذیۀ کفشدوزک‌ از شته‌های بالغ سالم و انگلی‌شده (پارازیته)، ویژگی‏های تولیدمثلی (درصد‌ انگلی شدن یا پارازیتیسم، درصد ‌ظهور و نسبت ‌جنسی) زنبور در سه لکۀ غذایی تنها شته، شته همراه با کفشدوزک و شته همراه با لاشه‏های ‌شته بررسی شد. همچنین ترجیح زنبور در انتخاب سه لکۀ یادشده با آزمایش بویایی‌سنجی تعیین شد. تغذیۀ کفشدوزک از شته‌های سالم در مقایسه با شته‌های انگلی‌شده بیشتر بود (001/0>, P53/12=27و2F) و در میان لکه‌های غذایی، به نسبت درصد انگلی شدن در لکۀ حاوی کفشدوزک کمتر بود (03/0=, P99/6=42و2G). همچنین در آزمایش‏های بویایی‏سنجی، زنبور به‌طور معنی‌داری از انتخاب لکۀ حاوی شکارگر درون‌رسته‌ای خودداری کرد (01/0=, P19=df , 40/6=2χ)، اما نتوانست حضور لاشه‏های شته را در لکۀ ‌غذایی تشخیص دهد. در یک جمع‌بندی با توجه به دوری جستن زنبورهای مادۀ L. fabarum از کفشدوزک و ترجیح غذایی کفشدوزک، انتظار می‌رود که این زنبور بیشتر در لکه‌های بدون کفشدوزک فعال باشد و از سویی کفشدوزک نیز بیشتر از شته‏های سالم تغذیه کند، امری که باعث کاهش شکارگری درون‌رسته‏ای و بهبود کنترل شتۀ جالیز می‏شود.