بررسی مقاومت نژادگانهای انتخابی گندم نان در مراحل گیاهچهای و گیاه کامل نسبت به پاتوتیپ غالب عامل بیماری زنگ زرد در شرایط گلخانه و مزرعه در استان کرمانشاه
نویسندگان
1 مربی پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه و دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه کردستان
2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه کردستان
3 دانشیار، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه کردستان
4 استادیار، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه کردستان
doi
10.22059/ijpps.2017.205577.1006712چکیده
در این پژوهش واکنش 24 نژادگان (ژنوتیپ) گندم منتخب تجاری و رگه (لاین)های در دست معرفی استان کرمانشاه نسبت به نژاد غالب قارچ عامل بیماری زنگ زرد (6E158A+) بررسی شد. مقاومت گیاهچهایی در شرایط گلخانه و مقاومت گیاه کامل در شرایط گندمزار از راه ایجاد آلودگی مصنوعی با استفاده از اسپور عامل بیماری ارزیابی و پس از یادداشتبرداری تجزیۀ دادهها انجام گرفت. نتایج تجزیۀ خوشهای دادهها بر پایۀ تیپ آلودگی در مرحلۀ گیاهچهای نشان داد، 8 درصد نژادگانها دارای ژنهایی مقاوم با اثر کوچک و یا ژنهایی بزرگ اثر که تظاهر مقاومت آنها ناقص است، هستند و دیگر نژادگانها توسط ژنهای بزرگ اثر کنترل میشوند. در مرحلۀ گیاه کامل میزان سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری (AUDPC) و میزان نسبی سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری (rAUDPC) نژادگانهای گندم محاسبه شد. تجزیۀ خوشهای نژادگانها بر پایۀ تیپ آلودگی برگ اول گیاه در مرحلۀ گیاهچهای با سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری نشان داد، 29 درصد نژادگانها دارای حساسیت در مرحلۀ گیاهچه و گیاه کامل، 8 درصد نژادگانها در مرحلۀ گیاهچهای حساس و در مرحلۀ گیاه کامل مقاوم و 25 درصد نژادگانها مقاومت در هر دو مرحلۀ رشدی گیاه گندم داشتند. نتایج مشخص کرد میان تیپ آلودگی برگ اول در مرحلۀ گیاهچهای با ضریب آلودگی و AUDPC برگ پرچم همبستگی بالا و معنیداری در سطح احتمال 1 درصد وجود دارد.