ارزیابی ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس اندام‌های مختلف Teucrium stocksianum Boiss.

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2021.355114.3014
چکیده

Teucrium stocksianum L. یکی از گیاهان دارویی متعلق به تیره نعناع (Lamiaceae) می‌باشد. در این تحقیق، اندام‌های مختلف (برگ، گل و ساقه) این گونه از منطقه نیکشهر استان سیستان و بلوچستان جمع‌آوری گردیده و از نظر مقدار اسانس و تنوع ترکیب‌های شیمیایی موجود در آنها مورد بررسی قرار گرفتند. اسانس نمونه‌ها به‌روش تقطیر با آب، استخراج و ترکیب‌های شیمیایی آنها با دستگاه گاز کروماتوگرافی (GC) و گاز کروماتوگرافی متصل به طیف‌سنج جرمی (GC-MS) شناسایی گردید. عملکرد متوسط اسانس گل، برگ و ساقه به‌ترتیب 0.68، 0.42 و 0.13 درصد (وزنی/وزنی) به‌دست آمد. همچنین، در اسانس گل، برگ و ساقه به‌ترتیب 33، 35 و 32 ترکیب شناسایی شد. آلفا-پینن (23-8.6%)، بتا-پینن (10-4.9%)، دلتا-کادنین (24.6-4.3%)، کاریوفیلن اکساید (8.6-1.4%) و ویریدیفلورول + گوایول (7.6-6.1%) عمده‌ترین ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس بودند. اسانس گل و برگ غنی از هیدروکربن‌های مونوترپنی (به‌ترتیب 35.6 و 50.3%) و اسانس ساقه غنی از هیدروکربن‌های سسکویی‌ترپنی (42.3%) بودند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که گل مریم‌نخودی بلوچستانی پتانسیل تولید اسانس بیشتری نسبت به برگ و ساقه داشت.