فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر اقلیم و افزایش روزافزون مصرف آب همراه با کمبود آن سبب افت تولیدات گیاهی می­شود. از این­رو گزینش مدیریت­های کارآمد مصرف آب هم­چون کم‌آبیاری و سایه‌اندازی روی گیاه می­تواند تا اندازه­ای در بهبود این کاستی­ها کمک کند. در کم‌آبیاری به روش پاره‌خشکیدگی ناحیة‌ ریشه (PRD) بخشی از ریشه‌ها آبیاری و بخشی دیگر خشک نگهداشته می‌شوند. این آزمایش با پنج تیمار شامل آبیاری کامل (FI) و پاره‌خشکیدگی ناحیة ریشه به میزان 50 (PRD50) و 75 (PRD50) درصد آبیاری کامل در دو حالت بی و با سایه‌اندازی (SHPRD50 و SHPRD75) روی درختان مرکبات در پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه گرمسیری (رامسر) انجام شد. آزمون مقایسه میانگین‌ها به روش توکی برای رسانایی روزنه، گنجایش نسبی آب برگ، پتانسیل آب ساقه و دمای برگ در تیمارهای مختلف و نیز تجزیه رگرسیونی روابط بین هریک از آن‌ها و تفاوت فشار بخار برگ به هوا انجام شد. نتایج آن‌ها نشان داد که رسانایی روزنه و گنجایش نسبی آب در آبیاری کامل و دو تیمار پاره‌خشکیدگی ریشه 75 درصد (با و بی‌سایه‌اندازی) بیش‌تر از دو تیمار پاره‌خشکیدگی ریشه 50 درصد بود. همچنین پتانسیل آب ساقه پاره‌خشکیدگی 75 درصد با سایه‌اندازی، بیش از تیمار پاره‌خشکیدگی 50 درصد بود. دمای برگ در برخی از اندازه‌گیری‌های پیش از آبیاری در تیمارهای تنش آبی 50 درصد به‌طور معنی‌داری بیشتر بود. کم‌آبیاری عملکرد در تیمار پاره‌خشکیدگی 50 درصد را کاهش ولی مواد جامد محلول در تیمارهای پاره خشکیدگی 50 و 75 درصد را افزایش معنی‌دار داد. سایه‌اندازی عملکرد و اندازه میوه را افزایش داد. البته تنها از نظر قطر میوه تفاوت تیمارهای پاره‌خشکیدگی 75 درصد با سایه‌اندازی و پاره‌خشکیدگی 50 درصد معنی‌دار بود.