تأثیر هیومیک اسید و نانوکلات آهن بر محتوای اسمولیتهای سیاهدانه (Nigella sativa L.) در شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 استادیار گروه زراعت، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
2 دانشجوی دکترا، گروه زراعت، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
3 استادیار، گروه زراعت، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
4 دانشیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
doi
10.22092/ijmapr.2021.354715.2995چکیده
دانه گیاه سیاهدانه (Nigella sativa L.) در طب سنتی بسیاری از کشورها جهت پیشگیری و درمان بسیاری از اختلالات و بیماریها از جمله سرفه، آسم، احتناق بینی، سردرد، دندان درد، کرمهای رودهای، اختلالات قاعدگی، بیماریهای گوارشی و ناتوانی جنسی مصرف میشود. بهمنظور بررسی تأثیر اسید هیومیک و نانوکلات آهن در شرایط تنش خشکی بر محتوای اسمولیتهای محافظتکننده اسمزی از جمله گلوکز، فروکتوز، ساکاروز، پرولین، سوپر اکسید دیسموتاز، کاتالاز و پراکسیداز گیاه دارویی سیاهدانه، آزمایشی طی دو سال زراعی 97-98 و 98-99 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان اقلید انجام شد. این آزمایش بهصورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تیمار در سه تکرار صورت گرفت. کرت اصلی شامل سه سطح آبیاری (50، 75 و 100 درصد آب قابل دسترس) و فاکتورهای فرعی شامل اسید هیومیک (صفر، 250 و500 میلیگرم در لیتر) و نانو کلات آهن (صفر، 1 و 2 گرم در لیتر) بود. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای آبیاری، اسید هیومیک و کلات آهن بر محتوای کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز، گلوکز و پراکسیداز، اثر تیمارهای آبیاری بر محتوای پرولین و اثر تیمارهای آبیاری و اسید هیومیک بر محتوای ساکاروز و فروکتوز معنیدار بود. در تیمار 50 درصد تنش خشکی، محتوای تمام اسمولیتهای محافظتکننده بالا رفت. در تیمار تنش خشکی 50 درصد، 500 میلیگرم در لیتر اسید هیومیک و 2 گرم در لیتر نانو کلات آهن، بیشترین میزان گلوکز، فروکتوز و ساکاروز بهدست آمد. بهطور کلی بر اساس نتایج این آزمایش، استفاده از کود اسید هیومیک (500 میلیگرم در لیتر) و نانوکلات آهن (2 گرم در لیتر) بهمنظور کاهش اثرات تنش خشکی بر گیاه سیاهدانه پیشنهاد میگردد.