بررسی شناختی طرحوارههای تصوّری در متون علمی
نویسندگان
1 استادیار مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22126/jlw.2016.1245چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی طرحوارههای تصوّری پایه در متون علمی در چارچوب زبانشناسی شناختی است. بهباور زبانشناسان شناختی، اهمّیت طرحوارههای تصوّری بهمثابة بخشی از سازوکار زبان و تفکّر این است که آنها بهمنزلة مفاهیم جسمیتیافتة ابتدایی و اولیه میتوانند، بهشکلی نظاممند، ساختار مفاهیم پیچیدهتر را فراهم آورند. ضرورت این مسئله باعث شد تا نوشتار پیش رو طرحوارههای تصوّری حجمی، حرکتی و قدرتی جانسون را در متون علمی بررسی کند. روش این پژوهش بهلحاظ هدف، کاربردی و ازنوع کیفی، توصیفی و استنباطی است. نتایج بررسیها نشان داد که هر سه طرحواره در گفتمان علمی کاربرد دارند که بیشترین میزان در متون علمی به طرحوارة حجمی (56%)، سپس طرحوارة حرکتی (29%) و درنهایت طرحواره قدرتی (15%) اختصاص دارد؛ از سوی دیگر، تفاوت بین فراوانی انواع طرحوارهها معنادار است؛ همچنین میزان جملات حاوی طرحواره (16%) در کلّ پیکرة مورد مطالعه کمتر از جملات بدون طرحواره (84%) است و تفاوت بین فراوانی ایندو معنادار است.