فرایندهای واجی تقویت در گونههای کردی ایلامی
نویسندگان
1 دانشآموختة دکتری زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی
2 استادیار، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه ایلام
doi
10.22126/jlw.2016.1238چکیده
نوشتار پیش رو با هدف شناسایی فرایندهای واجی «تقویت» موجود در پنج گونۀ زبانی کردی ایلامی شامل ارکوازی، خزلی، شیروانی، ملکشاهی و فیلی براساس چارچوب نظریۀ واجشناسی زایشی انجام شده است. در فرایند تقویت، تغییرات آوایی در محور ناسوده به سایشی و سپس به انسدادی رخ میدهد. دادههای پژوهش از راه مصاحبه با صد گویشور بومی بیسواد و باسواد زن و مرد در سنین بین 30 تا 85 سال گردآوری شدهاند؛ افزون بر این، نگارندگان نیز گویشور گونۀ کردی فیلی و آشنا به سایر گونهها هستند. دادههای بهدستآمده برمبنای الفبای بینالمللی «آیپیای» آوانگاری شدهاند. روش پژوهش حاضر توصیفی - تحلیلی است. برخی از مهمترین دستاوردهای پژوهش عبارتاند از: 1- در گونههای کردی ایلامی فرایند درج واحد آوایی نسبت به سایر فرایندهای واجی تقویت، دارای بسامد بیشتری است. 2- در واژههای عاریتی که به خوشة همخوانی پایانی ختم میشوند و عضو دوم خوشه یکی از همخوانهای /l/ یا /r/ است، آن هجا شکسته میشود و پیش از همخوانهای یادشده واکۀ /ə/ درج میشود تا اصل رسایی رعایت شود. 3- در گونههای کردی ایلامی همخوان سایش چاکنایی /h/ در ابتدای هجا به همخوان جلودهانی و تیغهای [s] تبدیل میشود.