بررسی مقایسهای ویژگیهای واکههای زبان فارسی در دانشآموزان بینا و نابینا در چارچوب آواشناسی صوتشناختی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشیار گروه زبانشناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشیار گروه زبانشناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس
4 استادیار گروه زبانشناسی همگانی، دانشگاه الزهرا
doi
10.22126/jlw.2016.1240چکیده
ضایعة بینایی، کودکان را از منبع مهمّی از اطّلاعات محروم میکند که این مسئله میتواند پیامدهایی بر مفاهیم اکتسابشده و همچنین تولید گفتار داشته باشد. هدف اوّلیة پژوهش حاضر نشاندادن تأثیر نابینایی بر ویژگیهای واکههای تولید شده (شدّت، ارتفاع، زیروبمی، حرکات زبان و لب) است. نتایج بررسیهای صوتشناختی نشان داد که آسیب بینایی میتواند بر فضای واکهای و حرکات لب و زبان تأثیرگذار باشد. 1728 نمونة آوایی بهدستآمده از سه تکرار واکههای زبان فارسی را هشت گویشور بینا و هشت گویشور نابینای ده تا پانزدهساله (میانگین سنّی 69/1 ± 13) در شرایط نوایی یکسان تولید کردهاند. معنیداری اثر متقابل بین نوع واکه و درجة بینایی در مقادیر فرکانس سازة دوم و سوم نشان داده شده است؛ همچنینافراد نابینا و بینا مساحت فضای واکهای متفاوتی دارند.نتایج تحلیل دادهها نشان داد نابینایی بر گفتار تأثیر میگذارد. نتایج آزمون تعقیبی پژوهش حاضر کاملاً برخلاف پژوهشهای پیشین پویایی بیشتر لبها و حرکات کمتر زبان در نابینایان را نشان میدهد. نتایج نوشتار پیش رو برخلاف پژوهش یادشده نشان داد که مساحت فضای واکهای در بینایان تنگتر از نابینایان است و به این دلیل وضوح گفتار در نابینایان کمتر است.