بررسی عملکرد، اجزای عملکرد و نسبت برابری زمین در کشت مخلوط جایگزینی رازیانه (Foeniculum vulgar Mill.) و ماش (Vigna radiata L. Wilczek)
نویسندگان
1 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/jag.v1i1.54301چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر نسبتهای جایگزینی کشت مخلوط گیاه دارویی رازیانه (Foeniculum vulgar Mill.) با ماش (Vigna radiata L. Wilczek) بر برخی خصوصیات کمّی و کیفی این دو گیاه، آزمایشی در سال زراعی 94-1393 در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با پنج تیمار و سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل: 25 درصد ماش + 75 درصد رازیانه، 50 درصد ماش + 50 درصد رازیانه، 75 درصد ماش + 25 درصد رازیانه و کشت خالص دو گیاه بود. نتایج نشان داد که اثر نسبتهای کشت مخلوط رازیانه با ماش بر تمامی صفات مورد مطالعه معنیدار بود. بالاترین عملکرد دانه، زیستتوده و اسانس رازیانه برای کشت خالص بهترتیب با 4/1460، 4/12286 و 4/50 کیلوگرم در هکتار و کمترین مقادیر برای تیمار 25 درصد رازیانه + 75 درصد ماش بهترتیب با 2/263، 3/5843 و 1/8 کیلوگرم در هکتار مشاهده گردید. همچنین، بالاترین عملکرد دانه و زیستتوده ماش برای کشت خالص بهترتیب با 1/2167 و 5/8900 کیلوگرم در هکتار و کمترین مقادیر برای تیمار 25 درصد رازیانه + 75 درصد ماش بهترتیب با 5/740 و 5/2540 کیلوگرم در هکتار مشاهده گردید. نتایج نشان داد که تیمارهای کشت مخلوط از نظر نسبت برابری زمین کل، اختلاف معنیداری را با هم نشان ندادند. بیشترین مقدار نسبت برابری زمین کلی (07/1) از الگوی کشت مخلوط 50 درصد ماش + 50 درصد رازیانه و کمترین مقدار (91/0) از الگوی کشت مخلوط 25 درصد ماش + 75 درصد رازیانه بهدست آمد. بهطور کلی، افزایش درصد حضور هر دو گیاه تا 75 درصد باعث افزایش عملکرد بیولوژیکی و دانه شد و افزایش بیش از این میزان، بهدلیل افزایش رقابت درون گونهای بر سر جذب منابع محیطی کاهش این صفات را موجب گردید.