واکنش تابعی کفشدوزک Hyperaspis polita با تغذیه از شپشک آردآلود پنبه Phenacoccus solenopsis

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

2 دانشیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

3 دانشجوی سابق دکتری حشره‌شناسی، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دانشیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

doi
10.22059/ijpps.2017.208866.1006717
چکیده

واکنش تابعی یکی از بنیادی‌ترین حالت‌های ارتباطی میان طعمه و شکارگر بوده که رابطة میان شمار طعمة مورد حمله و تراکم اولیة طعمه را نشان می‌دهد و با عامل‌هایی مانند مدت‌زمان قرار گرفتن طعمه در دسترس شکارگر، میزان حملة موفق و زمان دسترسی شکارگر به طعمه مشخص می‌شود. کفشدوزک Hyperaspis polita Weise، یکی از عامل‌های کنترل بیولوژیک (بیولوژیک) شمار زیادی از گونه‌های مهم شپشک‌های آردآلود است. در این تحقیق واکنش تابعی لارو سن چهار، ماده و نر بالغ این کفشدوزک روی مادة بالغ شپشک آردآلود پنبه Phenacoccus solenopsis Tinsleyدر شرایط آزمایشگاهی (دمای بهینه 1±30 درجة سلسیوس، رطوبت نسبی 5±65­ درصد و دورة نوری 14:10 ساعت تاریکی: روشنایی) بررسی شد. تراکم‌های استفاده‌شده برای هر سه مرحلة رشدی شکارگر شامل 2، 4، 8، 16 و 32 عدد طعمه بود. بر پایة نتایج رگرسیون لجستیک واکنش تابعی لارو سن چهار، ماده و نر بالغ H. politaاز نوع دوم تعیین شد. توان جستجوگری (a)، زمان دستیابی (Th) و بیشترین نرخ حمله (T/Th)، توسط مدل راجرز برای لارو سن چهار به ترتیب 00298/0±0196/0 بر ساعت، 4551/0±3262/3 ساعت و 2/7 طعمه، برای مادة بالغ به ترتیب 00238/0±0131/0 بر ساعت، 7419/0±4765/3 ساعت و 9/6 طعمه و برای نر بالغ به­ترتیب 00528/0±0195/0 بر ساعت، 2624/1±0126/12 ساعت و 2 طعمه به دست آمد. بر پایة نتایج این تحقیق لارو سن چهار و مادة بالغ کفشدوزک H. polita کارایی بالایی برای کنترل شپشک آردآلود پنبه داشته و می‌توان از آن‌ها در امر کنترل بیولوژیک این آفت مهم استفاده کرد.