تأثیر کود گاوی و منابع مختلف تأمین‌کننده نیتروژن بر عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن در گیاه گلرنگ (Carthamus tinctorius L.)

نویسندگان

1 رشته اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، ایران.

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، ایران

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، ایران

4 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، ایران

doi
10.22067/agry.2022.72719.1068
چکیده

به‌منظور ارزیابی کود گاوی و منابع تأمین‌کننده نیتروژن بر جذب و کارایی مصرف نیتروژن در گیاه گلرنگ (Carthamus tinctorius L.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 98-1397 در مزرعه‌ تحقیقاتی دانشکده‌ کشاورزی دانشگاه جیرفت اجرا شد. تیمارها شامل منابع تأمین‌کننده  نیتروژن در شش سطح (کود اوره، اوره با پوشش گوگرد، نیترات آمونیوم، نیتروکسین، نانو نیتروژن و شاهد) و کود گاوی در دو سطح (صفر و 10 تن در هکتار) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد، تیمار کود گاوی و منابع مختلف کود نیتروژن بر عملکرد دانه، درصد نیتروژن دانه، درصد نیتروژن زیست‌توده و درصد نیتروژن کل بوته، محتوی نیتروژن اندام‌های مختلف گیاه، کارایی مصرف نیتروژن، کارایی فیزیولوژیک، کارایی جذب، بهره‌وری نیتروژن و شاخص برداشت نیتروژن گلرنگ معنی‌دار بود. بیشترین درصد نیتروژن دانه (46/3)، زیست‌توده (05/1)، عملکرد دانه ( 284 گرم در مترمربع)، محتوی نیتروژن دانه (8/1138 گرم در مترمربع) و محتوی نیتروژن زیست‌توده (5/752 گرم در مترمربع) در تیمار کود گاوی + کود نیتروکسین به‌دست آمد. همچنین، بیشترین کارایی مصرف نیتروژن (3/11 گرم بر گرم) و جذب نیتروژن (91/12 گرم بر گرم) در تیمار کود گاوی + کود نانو نیتروژن مشاهده شد که با تیمار کود گاوی + کود نیتروکسین تفاوت معنی‌داری نداشت. در بین منابع مختلف، نیتروژن مصرف کود گاوی و کودهای زیستی نسبت به کودهای شیمیایی شاخص بهره‌وری و کارایی مصرف نیتروژن بیشتری داشتند، از این‌رو بر اساس نتایج این پژوهش، جهت دستیابی به حداکثر عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن و متعاقب آن کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی می‌توان از کود گاوی و کودهای نیتروکسین و نانو نیتروژن جهت کشت گلرنگ در منطقه جیرفت استفاده کرد.