فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کم­آبی از مهم‌ترین عوامل تنش­زای محیطی است که تولید محصولات کشاورزی را به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک تحت تأثیر قرار داده و باعث کاهش عملکرد می­شود. بهره­گیری از ریزجانداران افزاینده رشد گیاه و استفاده از پلیمرهای زیستی مانند کیتوزان یکی از راهکارهای بهبود تحمل گیاه در شرایط کم­آبیاری پیشنهاد شده است. در همین راستا، پژوهشی به‌منظور بررسی تأثیر قارچTrichoderma longibrachiatum  و محلول­پاشی کیتوزان بر ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک و عملکرد ریحان (Ocimum basilicum L.) در شرایط کم­آبیاری، به­صورت کرت­های خرد شده- فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل­های آزمایش شامل کم­آبیاری در سه سطح (دور آبیاری دو روز به‌عنوان آبیاری نرمال و سه و چهار روز به‌عنوان شرایط کم­آبیاری) به‌عنوان عامل اصلی و کیتوزان در سه سطح (0، 2/0 و 4/0 گرم در لیتر) و قارچ T. longibrachiatum   در دو سطح شاهد و پیش­تیمار با قارچ تریکودرما به‌صورت فاکتوریل در کرت­های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با افزایش دور آبیاری از دو به چهار روز، صفات مورفولوژیک ریحان، مانند طول ریشه افزایش و طول ساقه، وزن خشک برگ، ریشه، ساقه و عملکرد ماده خشک کاهش یافت. همچنین، صفات فیزیولوژیک ریحان مانند کاروتنوئید و عدد کلروفیل­متر افزایش و مقدار کلروفیل a، b و کلروفیل کل کاهش یافت. در مقایسه، کاربرد سطح 2/0 کیتوزان در شرایط تلقیح با قارچ سبب افزایش محتوای کلروفیل b به‌میزان 68 درصد شد. همچنین، بالاترین درصد و عملکرد اسانس در هر دو شرایط آبیاری نرمال و کم­آبیاری با کاربرد قارچ تریکودرما و کیتوزان حاصل شد. در مجموع، یافته­ها بیانگر اثر مثبت کاربرد همزمان قارچ تریکودرما و کیتوزان در بهبود رﺷﺪ روﯾﺸﯽ و افزایش تحمل به تنش کم­آبیاری در ﮔﯿﺎه رﯾﺤﺎن ﺑﻮد.