فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اتخاذ مجموعه راه‌کارهایی در قالب مجازات هنجارشکنان، اقدامی است که پس از کاربست راه‌کارهای پیشگیرانه و اصلاحی، با هدف حفظ انتظام و همبستگی اجتماعی، گریزناپذیر است. بررسی دیدگاه امام علی علیه‌السلام برای شناسایی مجموعه اقدامات مؤثر برای تحقق هدف مذکور و الگوگیری از آن در جامعۀ دینی، یکی از ضرورت‌های‌ پژوهشی است که در این مقاله گزاره‌های مرتبط با مقولۀ مجازات از کتاب نهج‌البلاغه استخراج و با استفاده از روش کیفی و بهره‌گیری از تکنیک نظریۀ مبنایی، داده‌ها کدگذاری شده و سپس در قالب مقوله‌های محوری دسته‌بندی و در نهایت، مقولۀ گزینشی با عنوان «مجازات متنوع و متناسب با نوع کجروی» انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفته‌ شد. از آنجا که داده‌ها نظری و متن‌محور بوده، از روش تحلیل محتوا نیز برای توصیف آنها استفاده شد. در این راستا راه‌کارهایی از قبیل مجازات بدنی، مجازات روحی و روانی، مجازات سلب صلاحیت، مجازات اقتصادی و حتی با مجازات سلب حیات از افراد هنجارشکن مطابق با برخی جرم‌ها و با در نظر گرفتن شرایط به‌کارگیری هریک از مجازات‌ها، از کلام حضرت به دست آمد.