بررسی پایداری زیستمحیطی کشت توتون (Nicotiana tabacum) با رویکرد ردپای اکولوژیکی (موردمطالعه: توتون گرمخانهای و سایهخشک در استان گلستان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 توسعه کشاورزی، گروه کشاورزی، موسسه پژوهش های برنامه ریزی اقتصاد کشاورزی، تهران ، ایران
3 دانشجوی دکترای توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
4 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.22067/agry.2021.71190.1055چکیده
ردپای اکولوژیک شاخصی معتبر برای ارزیابی وضعیت پایداری تولیدات کشاورزی است. این شاخص امکان محاسبه میزان فشاری که انسان برای تولید محصول به طبیعت اعمال میکند را فراهم میسازد. هدف این پژوهش، ارزیابی وضعیت پایداری زیستمحیطی کشت توتونهای گرمخانهای و سایهخشک(Nicotiana tabacum) با رویکرد ردپای اکولوژیکی است. این پژوهش کاربردی به شیوه پیمایشی در سال زراعی 97-1396 انجام گرفت. دادهها با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه حضوری انجام شد و نمونه آماری بر اساس فرمول کوکران 100 نفر برای ارقام گرمخانهای و 60 نفر برای ارقام سایهخشک برآورد گردید. برای ارزیابی پایداری از شاخص ردپای اکولوژیک استفاده شد. نتایج نشان دادند، وضعیت پایداری کشت بر اساس ردپای اکولوژیکی (مستقیم و غیرمستقیم) در توتون سایهخشک 05/4 و توتون گرمخانهای 67/3 معادل هکتار جهانی میباشد. بنابراین، تولید توتون سایهخشک نسبت به توتون گرمخانهای در وضعیت ناپایدارتری قرار دارد. آلایندگی ناشی از مصرف الکتریسیته برای کشت توتون سایهخشک با 19/38 درصد و برای کشت توتون گرمخانهای با 80/38 درصد بیشترین تأثیر در شاخص ردپای اکولوژیک داشته است.