بررسی تناسب اقلیمی نخود (Cicer arietinum L.)، براساس شاخص‌های دوره رشد و بارش در استان کردستان

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه علوم کشاورزی، دانشگاه فنی حرفه‌ای تهران، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی،دانشگاه زابل، ایران

4 گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل، زابل، ایران

5 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، استان کردستان، ایران.

doi
10.22067/agry.2022.75791.1103
چکیده

توزیع، شدت، مدت و نوع نزولات آسمانی در مراحل مختلف کشت، سبز شدن، پنجه­زنی، تشکیل ساقه و گل‌دهی نخود (Cicer arietinum L.)، اهمیت بسزایی دارد. از طرفی، ریسک یا عدم قطعیت یک عامل بسیار مهم در ارزیابی خطرات آب و هوایی و اثر‌بخشی استراتژی‌های مختلف در سیاست‌های کشاورزی است. هر ریسک اقلیمی توسط خصوصیات طبیعی خود، شامل خصوصیات جغرافیایی، زمان وقوع و شدت ریسک شناخته می‌شود. این مطالعه به‌منظور برآورد ریسک بالقوه تولید نخود دیم در استان کردستان انجام شد. داده‌های درازمدت اقلیمی از 15 ایستگاه برای دوره زمانی بیست ساله 1370 تا 1390 جمع‌آوری گردید. نتایج نشان داد که استان کردستان به سه منطقه اقلیم زراعی تقسیم گردید؛ منطقه پر ریسک یا نامناسب اقلیم- زراعی (23/0 درصد از کل منطقه)، منطقه با ریسک متوسط یا با تناسب نسبی برای تولید (71/59 درصد از کل منطقه)، منطقه کم­ریسک یا مناسب اقلیم- زراعی (96/37 از کل منطقه). نتایج حاصل از بررسی ارتباط بین بارندگی مرحله رویشی و پتانسیل کشت نخود دیم منطقه نشان داد، به‌جز قسمت‌های ناچیزی از شهرستان­های قروه و بیجار و سرو‌آباد که در درجه ضعیف می‌باشند. کل منطقه از لحاظ تأمین رطوبت مورد نیاز در درجه بسیار مطلوبی قرار دارد که دلیل این امر نیز بروز بارندگی لازم در این دوره زمانی و رطوبت ذخیره شده از نزولات زمستانه می­باشد. وقوع نزولات مناسب برای دوره رشد رویشی در کل منطقه دارای بیشترین مقدار نسبت به دیگر مراحل نموی بوده است.