اثر نسبت عرض نوار کاشت به عرض نوار نکاشت بر شوری ناحیه ریشه در زهکشی خشک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، دانشکده فنی و مهندسی
3 پردیس ابوریحان
doi
10.22059/ijswr.2017.63425چکیده
حجم بالای زهآب خروجی از سامانههای زهکشی و کیفیت نامطلوب آنها، دو چالش بزرگ پیش روی بهرهبرداران این سامانهها است. در این میان، در مناطقی که سطح زمین به نسبت مقدار آب موجود زیاد است، زهکشی خشک میتواند با هزینههای کمتر و همچنین سازگاری بیشتر با محیطزیست، به حل این مشکل کمک کند. در این تحقیق نسبت عرض نوار کاشت به کاشتهنشده بهعنوان یکی از عوامل مهم در کارایی زهکشی خشک موردبررسی قرار گرفت. با استفاده از دو لایسیمتر تحقیقاتی در پردیس ابوریحان دانشگاه تهران در سال 1394، عملکرد دو نسبت عرض کاشت به کاشتهنشده متفاوت 1:1 و 1:2(کاشت: کاشتهنشده) بر کاهش شوری خاک ناحیه ریشه مورد ارزیابی قرار گرفت. در این آزمایش از چمن اسپرت در قسمت کاشت استفاده شد. بافت خاک لومی و شوری آب آبیاری dS/m 3 بود. نتایج این تحقیق نشان داد که در شرایط آزمایش، با افزایش سهم قسمت کاشت و استفاده بیشتر از زمین، تعادل نمک در ناحیه ریشه همچنان حفظ شده و عرض کاشت به کاشتهنشده 2 به 1 قابلقبول بود. ولی با افزایش این نسبت، مقدار نمک جمع شده در ناحیه کاشتهنشده افزایش یافت که در این صورت مدیریت بهتری برای جمعآوری نمک لازم خواهد بود. همچنین نتایج هرکدام از لایسیمترها بهطور جداگانه نشان داد زهکشی خشک توانایی انتقال نمک از قسمت کاشت به قسمت کاشتهنشده را دارد و پس از مدتی، غلظت نمک در ناحیه ریشه به تعادل خواهد رسید. شوری قسمت کاشت در ناحیه توسعه ریشه برای هر دو لایسیمتر در انتهای آزمایش، از dS/m 6 فراتر نرفت که این مقدار حدود دو برابر شوری آب آبیاری بود.