اثر توأم تشکیل سله و درز و شکاف سطحی بر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک

نویسندگان

1 مدرس حق التدریس دانشگاه پیام نور قم

2 هیت علمی دانشگاه زنجان دانشکده کشاورزی گروه خاکشناسی

3 دانشجوی دکتری فیزیکو حفاظت خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان

doi
10.22059/ijswr.2017.63426
چکیده

سطح اغلب خاک‌های مناطق خشک و نیمه‌خشک دارای سله، درز و شکاف است که تأثیر بسزایی بر هدایت هیدرولیکی خاک ‌دارند. به این منظور در تحقیق حاضر به مطالعه تغییرات زمانی تراکم درز و شکاف، تشکیل سله و تأثیر این پدیده‌ها بر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک پرداخته‌ شد. آزمایش در سه خاک با بافت­های (رسی، لومی و لوم‌رس‌شنی) طی چهار تداوم باران (15، 30، 45 و 60 دقیقه) در 8 تکرار طراحی شد. بر اساس نتایج، خاک لوم‌رس‌شنی دارای کم‌ترین مقدار هدایت هیدرولیکی اشباع بود (cm/h 02/21). علت این موضوع ضخامت بیش‌تر سله (mm 16/3) و تراکم کم‌تر درز و شکاف (m/m292/1) در خاک لوم‌‌رس‌شنی نسبت به دو خاک لومی و رسی ارزیابی شد. خاک رسی، به دلیل ضریب انبساط‌پذیری خطی بالاتر دارای بیش‌ترین تراکم درز و شکاف بود. این موضوع سبب افزایش هدایت هیدرولیکی این خاک نسبت به نمونه قبل از بارندگی شد.