ارزیابی شماری از رگه های سویا نسبت به نماتد سیستی سویا (Heterodera glycines) در شرایط کنترل شده و کشتزار

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 مجتمع تکاتو شرکت توسعۀ کشت دانه‌های روغنی

4 گروه گیاه پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

5 بخش تحقیقات نماتدشناسی، مؤسسۀ تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22059/ijpps.2016.59204
چکیده

نماتد سیستی سویا Heterodera glycines یکی از مهم‌ترین بیمارگرهای محدودکنندۀ عملکرد سویا (Glycine max (L.) Merr.) در بسیاری از کشورهای تولیدکنندة این محصول به شمار می‌آید. کاربرد منابع مقاومت یکی از روش­های مؤثر در کنترل نماتد سیستی سویا است. در این بررسی، به‌منظور شناسایی رگه (لاین)­های مقاوم، واکنش 63 رقم و رگۀ سویا نسبت به نماتد سیستی سویا در شرایط اتاقک رشد و کشتزار بررسی شد. حساسیت یا مقاومت رگه­ها بر پایۀ شاخص نماتد مادۀ (Female Index) در رگۀ موردبررسی و رقم حساس استاندارد لی 74 به‌صورت درصد تعیین شد. نتایج آزمون‌های صحرایی نشان داد که از بین رگه­های موردآزمایش، 5 رگه به‌طور کامل مقاوم، 14 رگه به نسبت مقاوم، 22 رگه به نسبت حساس و 22 رگه به‌طور کامل حساس بودند. بیشتر رگه‌های دارای واکنش مقاوم و به نسبت مقاوم، دورگ‌های ناشی از تلاقی رقم مقاوم کتول (DPX) نسبت به نماتد سیستی سویا با رقم‌های رایج سویا بودند. با کشت رگه­های دارای واکنش مقاوم و به نسبت مقاوم، در اتاقک رشد و مقایسة واکنش آن­ها نسبت به رقم حساس استاندارد، نتایج آزمایش‌های صحرایی تأیید شد.