اثر پیشتیمارهای دمایی و نوع کربوهیدرات بر القاء آندروژنز در کشت بساک Capparis spinosa L.
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
4 استادیار، گروه داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران
doi
10.22092/ijmapr.2021.342563.2765چکیده
گیاه کبر (Capparis spinosa L.)، یک منبع غنی از فلاونوئید روتین است که نقش مهمی در سلامتی انسان دارد. در تحقیق حاضر اثرات تیمارهای سرمایی (°C25 به عنوان شاهد، °C4 و °C7 بهمدتهای 2، 4 و 7 روز)، گرمایی (°C25 بهعنوان شاهد، °C30 بهمدت 14 روز، °C32 بهمدت 2 و 4 روز و °C35 بهمدت 8 ساعت) و کربوهیدرات بر کارایی آندروژنز در کشت بساک کبر بررسی گردید. همچنین اثرات مالتوز و ساکارز در غلظتهای g L-1 30 و g L-1 60 در ترکیب با دو تیمار دمایی (1- °C30 بهمدت 14 روز و 2- °C7 بهمدت 7 روز + پیشتیمارهای آزاسیتیدین و 2,4-D) روی القاء آندروژنز بررسی شد. تیمارهای دمایی و کربوهیدرات اختلاف آماری معنیداری (0.01p ≤) از نظر تشکیل کالوس و رویان داشتند. تیمار °C7 بهمدت 2، 4 و 7 روز بیشترین درصد (در هفته سوم: بهترتیب 80، 78.34 و 76.67 درصد) و سرعت کالوسزایی (بهترتیب 7.85، 7.75 و 7.60 کالوس در هفته) و تیمار °C7 بهمدت 7 روز بیشترین تولید رویان (0.57 رویان در هر بساک) را ایجاد کردند. تیمار °C30 بهمدت 14 روز بیشترین درصد (در هفته سوم: 100%) و سرعت کالوسزایی (9.44 کالوس در هفته) را داشت. در حالیکه تیمارهای °C32 بهمدت 2 و3 روز و همچنین °C30 بهمدت 14 روز بیشترین تعداد رویان بهازای هر بساک (بهترتیب 0.22، 0.20 و 0.18 رویان) را تولید کردند. استفاده از g L-1 30 مالتوز در ترکیب با تیمار °C30 بهمدت14 روز بیشترین درصد (در هفته سوم: 91.66%) و سرعت کالوسزایی (8.94 کالوس در هفته) را ایجاد کرد در حالیکه g L-1 30 مالتوز در ترکیب با تیمار °C7 بهمدت 7 روز + پیشتیمارهای آزاسیتیدین و 2,4-D، بیشترین میانگین تعداد رویان بهازای هر بساک (0.55 رویان) را تولید کرد. نتایج این تحقیقات جهت استفاده در برنامههای اصلاحی کبر از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.