فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش به­منظور مقایسه سینتیک رهاسازی پتاسیم از فلدسپار، ایلایت و فلوگوپایت در شرایط تلقیح میکروب­های حل­کننده سیلیکات­ها، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل تلقیح میکروبی (باکتری، قارچ و بدون تلقیح)، کانی پتاسیمی (فلدسپار، ایلایت و فلوگوپایت) و زمان انکوباسیون (1، 2، 4، 8، 12، 16، 24، 32، 48 و 64 ساعت) بودند. نتایج نشان داد که تلقیح میکروبی منجر به افزایش رهاسازی پتاسیم شد و پتاسیم محلول (Ksol) در نمونه­های تلقیح یافته با باکتری و قارچ به‌ترتیب 3/92 و 8/92 درصد نسبت به نمونه­های شاهد افزایش یافت. تأثیر نوع کانی بر سینتیک رهاسازی پتاسیم نیز معنادار بود، به‌طوری­که رهاسازی پتاسیم از فلوگوپایت در مقایسه با فلدسپار و ایلایت به‌ترتیب 11/1 و 13/1 برابر بیشتر بود. بیشترین کاهش pH و افزایش Ksol در تیمار تلقیح­ یافته­ با قارچ در حضور کانی فلوگوپایت مشاهده شد، به‌طوری­که pH در این تیمار 69/2 واحد نسبت به شاهد (بدون تلقیح) کاهش و Ksol 38/7 واحد در مقایسه با شاهد افزایش یافت. در بین معادلات سینتیکی برازش داده شده، با توجه به مقادیر R2 و SEE سینتیک رهاسازی پتاسیم توسط معادلات ایلوویچ، تابع توانی، مرتبه اول و پخشیدگی سهموی به خوبی توصیف شد. در بین این چهار معادله، معادله تابع توانی به‌عنوان بهترین مدل برای برازش داده­ها تشخیص داده شد. همبستگی معنادار و معکوسی (***83/0- r=) بین Ksol و pH نیز مشاهده گردید. به‌طورکلی حضور ریزجانداران حل­کننده سیلیکات ‌منجر به افزایش میزان رهاسازی پتاسیم از کانی­های پتاسیم­دار می­شود.