تأثیر نوع و میزان مصرف زئولیت طبیعی بر عملکرد و اجزای عملکرد ارزن معمولی (Panicum miliaceaum L.)

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 گروه آبیاری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22067/agry.2022.70664.1046
چکیده

در سال‌های اخیر، مصرف بی­رویه نهاده‌های کشاورزی به‌ویژه کودهای شیمیایی و روش­های رایج تولید محصولات زراعی مشکلاتی را به‌وجود آورده که موجب توجه بیشتری به کشاورزی پایدار شده است. زئولیت­ها از جمله کانی­های طبیعی هستند که دارای ارزش غذایی نیز بوده و می­تواند گامی در راستای دستیابی به کشاورزی پایدار محسوب شود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر نوع و مقدار زئولیت طبیعی بر عملکرد و اجزای عملکرد ارزن معمولی (رقم پورسو) (با هدف برداشت دانه) در سال زراعی 1396 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل چهار نوع زئولیت (کلسیک گرانول، کلسیک پودری، پتاسیک گرانول و پتاسیک پودری) در سه سطح (صفر، ۵ و ۱۰ تن در هکتار) بودند. نتایج نشان داد، کاربرد انواع مختلف زئولیت سبب افزایش معنی­دار صفات وزن هزار دانه و تعداد دانه در خوشه در سطح احتمال پنج درصد و عملکرد دانه، کارایی مصرف آب در سطح احتمال یک درصد در مقایسه با شاهد (عدم کاربرد زئولیت) شد. افزایش کاربرد زئولیت از 5 به 10 تن در هکتار موجب افزایش معنی­دار تعداد خوشه در هر بوته، تعداد دانه در خوشه، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و کارایی مصرف آب شد، لذا با کاربرد بهینه این کود تا حدودی از اثرات تنش خشکی بر گیاهان کاسته می­گردد و جهت معرفی در مناطق خشک توصیه می­گردد.