بررسی اثر کاربرد سوپرجاذب رطوبتی و تلقیح با قارچ میکوریزا بر جذب عناصر غذایی، کارآیی مصرف آب و عملکرد گیاه سیبزمینی (Solanum tuberosum) در شرایط کمآبیاری
نویسندگان
1 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران
2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.
3 مربی پژوهشی بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.
doi
10.22067/agry.2021.71426.1057چکیده
بهمنظور بررسی اثر سوپرجاذب رطوبتی و تلقیح میکوریزایی بر میزان مصرف آب، جذب عناصر غذایی، عملکرد کمّی و کیفی سیبزمینی (Solanum tuberosum) آزمایشی بهصورت طرح استریپ- پلات فاکتوریل (طرح نواری) با طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی طی سالهای 98-1397 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان به اجرا درآمد. در این تحقیق، مقدار آب آبیاری در سه سطح ( 100 ، 75 و50 درصد نیاز آبی بر اساس تبخیر و تعرق) در کرتهای افقی و فاکتور استفاده از سوپر جاذب Trawat200A با دو سطح (0 و 80 کیلوگرم در هکتار) و میکوریزادر دو سطح (تلقیح و عدم تلقیح با میکوریزا گونه Glomus etunicatum) در کرتهای عمودی قرار گرفتند. در طول فصل رشد، درصد کلونیزاسیون ریشه، غلظت عناصر غذایی در اندامهای مختلف اندازهگیری شد. در مرحله برداشت عملکرد هر کرت توزین، ماده خشک غده اندازهگیری و کارآیی مصرف آب تعیین گردید. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثرات اصلی میزان آبیاری، استفاده از میکوریزا و سوپرجاذب در عملکرد غده و درصد ماده خشک آن، میزان جذب عناصر غذایی در ساقه، برگ و در غده معنیدار شد. در مقایسه اثر سالهای آزمایش صرفاَ در کارآیی مصرف آب تفاوت معنیدار (P≤0.05) مشاهده شد. مقایسه میانگینها نشان داد که با اعمال کمآبیاری (کاهش میزان آب آبیاری) عملکرد کل 96/8 تن در هکتار کاهش پیدا کرد، امّا این کاهش در شرایط تلقیح توأم با میکوریزا و با کاربرد پلیمر سوپر جاذب بهطور معنیداری (فقط 92/4 تن در هکتار) کمتر بود. در شرایط کمآبیاری متوسط و شدید استفاده از میکوریزا و سوپر جاذب عملکرد کل را در مقایسه با عدم استفاده از آنها بهترتیب حدود 5/9 و 15/10 درصد افزایش داد. همچنین میزان جذب عناصر غذایی (پرمصرف و کم مصرف) در غده و نیز در شاخ و برگ متناسب با کاهش میزان آب آبیاری کاهش پیدا کرد. میکوریزا و سوپرجاذب در افزایش قدرت جذب عناصر غذایی بهویژه در شرایط کمآبیاری مؤثرتر عمل کردند. در مجموع، تلقیح با میکوریزا و بهکارگیری سوپرجاذب در سیبزمینی اثرات مثبت و مؤثری در جذب مواد غذایی و همچنین عملکرد کل در شرایط کمآبیاری و بهویژه با اعمال کمآبیاری شدید داشت.