فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدل‌سازی رشد و عملکرد کلزا یک روش مفید برای پیش‌بینی پاسخ کلزا (Brassica napus L.) به محیط‌های مختلف است. در این مطالعه، مدل CSM-CROPGRO-Canola در نرم‌افزار DSSAT v4.7 برای شبیه‌سازی رشد و عملکرد دو رقم کلزای بهاره (دلگان و هایولا420) در منطقه کرج بررسی شد. این مدل با استفاده از داده‌های گیاهی و خصوصیات خاک جمع‌آوری شده از آزمایش‌های مزرعه‌ای تحت تیمارهای تاریخ کاشت و کود نیتروژن طی دو فصل رشد (97-1395) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج اعتبارسنجی مراحل فنولوژیکی (شروع گل‌دهی، شروع خورجین‌دهی، شروع تشکیل دانه و رسیدگی فیزیولوژیک) نشان داد که برای رقم دلگان مقادیر جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) کمتر از چهار روز و برای رقم هایولا کمتر از پنج روز بود که نشان‌دهنده توانایی مدل در شبیه‌سازی مراحل نموی بوده است. همچنین مدل به‌خوبی توانست در تاریخ‌های مختلف کاشت و همچنین سطوح مختلف کود نیتروژن، ماده خشک کل را شبیه‌سازی کند. نتایج اعتبارسنجی عملکرد دانه ارقام کلزا نیز نشان داد که مقدار RMSE 395 و 265 کیلوگرم در هکتار، d 97/0 و R2 برابر با **89/0 و **91/0 به‌ترتیب برای رقم دلگان و هایولا 420 بود که نشان از دقت بالای مدل و واسنجی مناسب آن می‌باشد. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که شبیه‌سازی کلزا با استفاده از مدل CSM-CROPGRO-Canola رضایت‌بخش بوده است و نشان‌دهنده برآورد صحیح پارامترهای مدل و تصدیق‌کننده کارایی مدل در پیش‌بینی مراحل نموی و صفات مربوط به رشد و عملکرد ارقام کلزا می‌باشد. بدین ترتیب این مدل می‌تواند برای ارزیابی تاثیرات مختلف مدیریت زراعی و تصمیم‌گیری در نظام‌های کشت کلزا مورد استفاده قرار گیرد. یکی از این تصمیم‌گیری‌ها تعیین بهترین تاریخ کاشت کلزای بهار در منطقه است. با توجه به نتایج شبیه‌سازی عملکرد دانه ارقام در تاریخ کاشت‌های مختلف با داده‌های بلندمدت، توصیه می‌شود، عملیات کاشت کلزای بهاره در این منطقه حداکثر تا 20 اسفند انجام شود.