نقش بافت و مقدار مادة آلی خاک (خاک‌برگ) بر توانایی Trichoderma longibrachiatum در تحریک رشد گیاه لوبیا قرمز و کنترل نماتد Meloidogyne javanica

نویسندگان

1 استادیار، گروه بیماری‌شناسی گیاهی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

2 دانش‌آموختة کارشناسی‌ارشد، گروه بیماری‌شناسی گیاهی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، ایران

doi
10.22059/ijpps.2015.57378
چکیده

این پژوهش در قالب دو آزمایش فاکتوریل بر پایة طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار طراحی شد. آزمایش اول به‌منظور بررسی توانایی قارچ Trichoderma longibrachiatum در تحریک رشد گیاه میزبان و تأثیر آن بر خصوصیات رویشی گیاه لوبیا قرمز (رقم گلی) و در غیاب نماتد مولد گره ریشه شامل سه فاکتور بافت خاک (در سه سطح لوم-شنی، لوم و لوم-رسی)، مادة آلی (خاک‌برگ در دو سطح 5/0 و 2 درصد) و قارچ T. longibrachiatum (در دو سطح 0 و 106 اسپور در هر میلی‌لیتر) بود. در آزمایش دوم نیز اثر سه فاکتور بافت خاک، مادة آلی (خاک‌برگ) و روش کنترل (بدون کنترل، 10 میلی‌لیتر سوسپانسیون اسپور قارچ T. longibrachiatum حاوی 106 اسپور در هر میلی‌لیتر و 2 میلی‌گرم مادة مؤثر بر نماتدکش کادوزافوس از فرم تجارتی گرانول 10% در کیلوگرم خاک) بر خصوصیات رویشی گیاه لوبیا قرمز (رقم گلی)، توانایی قارچ در کنترل نماتد و صفات تکثیری نماتد M. javanica در گیاهان آلوده بررسی شد. قارچ T. longibrachiatum تأثیر معنا‌داری در تحریک رشد گیاه میزبان نداشت. این قارچ بیشترین کارآیی را در خاک لومی یا لوم- شنی حاوی 2% خاک‌برگ نشان داد و توانست فاکتور تولیدمثل نماتد را در انواع بافت‌های آزمایش‌شدة خاک در حد نماتدکش شیمیایی (کادوزافوس) کاهش دهد. گیاه لوبیا در خاک لوم- رسی آلوده به نماتد و بدون خاک‌برگ رشد نکرد و در صورت افزایش خاک‌برگ به خاک رشد آن معنا‌دار نبود.