دموگرافی شب‌پرة پوست‌خوار میوۀ پسته Arimania komaroffi (Lepidoptera: Pyralidae) روی سه رقم پسته در شرایط آزمایشگاهی

نویسندگان

1 دانشیارگروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

2 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

3 دانشجوی دکتری حشره‌شناسی، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

4 دانشیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

doi
10.22059/ijpps.2015.57380
چکیده

پسته یکی از مهم‌ترین محصولات باغی کشور است. در سال‌های اخیر، شب‌پرۀ پوست‌خوار میوۀ پسته، Arimania komaroffi به‌صورت یکی از آفات مهم و خسارت‌زای این محصول درآمده است. هدف از انجام این پژوهش، مطالعۀ پارامترهای رشد، و جدول زندگی و تولیدمثلی این آفت روی سه رقم بسیار معمول و با بیشترین سطح زیرکشت، شامل اوحدی، کله‌قوچی و احمدآقایی بود. برای این منظور، آزمایش دموگرافی این آفت در شرایط 1± 5/27 درجۀ سلسیوس، رطوبت نسبی 5± 65 درصد و دورۀ نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی در اتاقک رشد انجام گرفت. بر اساس نتایج، بیشترین طول دورۀ مرحلۀ نابالغ این آفت روی رقم احمدآقایی و معادل 37/50 روز بود. نرخ ناخالص زادآوری روی سه رقم اوحدی، کله‌قوچی و احمدآقایی به‌ترتیب 65/50، 99/44 و 14/27 تخم به ازای هر حشرۀ ماده بود. نرخ خالص زادآوری روی رقم اوحدی از نظر آماری با رقم احمدآقایی اختلاف معناداری نشان داد. کمترین تعداد تخم گذاشته‌شده به ازای هر ماده در هر روز با تغذیه از رقم احمدآقایی به‌دست آمد و با رقم اوحدی اختلاف معناداری داشت. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، نرخ ذاتی تولد (b) و نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) این آفت با تغذیه از رقم احمدآقایی کمترین مقدار بود و با مقادیر این پارامترها روی رقم اوحدی اختلاف معناداری نشان داد. همچنین طولانی‌ترین متوسط مدت زمان یک نسل روی رقم احمدآقایی مشاهده شد. بنابراین رقم احمدآقایی نسبت به دو رقم دیگر، حساسیت کمتری به آفت دارد.