مطالعه ترکیب‌های شیمیایی و فعالیت ضدباکتریایی اسانس شوید (Anethum graveolens L.) به‌عنوان نگهدارنده و طعم‌دهنده طبیعی در آب کرفس

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه میکروبیولوژی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 استادیار، گروه بیماری‌شناسی گیاهی و گیاه‌پزشکی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2021.352505.2894
چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1400.37.350.106.2.1605.1587امروزه با توجه به اثرات جانبی نگهدارنده‌های شیمیایی و توجه تولیدکنندگان مواد غذایی به نگهدارنده‌های طبیعی، ارزیابی اثرات ضدمیکروبی نگهدارنده‌های طبیعی در مدل‌های آزمایشگاهی و غذایی ضروری به نظر می‌رسد. در این تحقیق اسانس‌گیری از ساقه و برگ گیاه شوید (Anethum graveolens L.) با روش تقطیر و شناسایی ترکیب‌های آن با استفاده از GC-MS انجام شد. آب کرفس تازه به‌مدت 7 روز در دمای اتاق نگهداری شد تا فاسد گردید سپس از آن رقّت‌‌سازی سریالی تهیه شد و کشت باکتریایی به روش پورپلیت (pour plate) انجام گردید. جدایه‌های مختلف باکتری خالص‌سازی شدند و اثر ضد‌باکتریایی غلظت‌های مختلف اسانس به روش انتشار دیسک روی باکتری‌های غالب بررسی شد. باکتری‌های حساس به اسانس شوید با روش‌های استاندارد میکروبیولوژی و روش تکثیر ژن 16S rRNA مورد شناسایی قرار گرفتند. سپس از غلظت مؤثر به آب کرفس اضافه و اثر اسانس بر جمعیت باکتری‌های کل و غالب بررسی شد. پذیرش حسی غلظت‌های مختلف اسانس‌ مورد مطالعه نیز در بین گروه‌های مردمی توسط پرسشنامه هدونیک پنج نقطه‌ای بررسی گردید. این تحقیق در غالب طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار انجام شد. براساس نتایج حاصل از GC-MS، دیلاپیول (21.2%)، آلفا-فلاندرن (37.2%) و بتا-فلاندرن (9.2%) مهم‌ترین ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس شوید بودند. نتایج حاصل از بلاست توالی‌ها نشان داد که دو باکتری Bacillus cereus و Acetobacter fabarum غالب‌ترین باکتری‌های فاسدکننده آب کرفس بودند. براساس نتایج حاصل در بین پنج گروه غلظت از لحاظ قطر هاله در باکتری‌ها اختلاف معنی‌داری وجود داشت. بیشترین قطر هاله در هر دو باکتری در غلظت 1000 بدست آمد. به‌طور کلی نتایج مطالعه حاضر نشان داد که اسانس شوید براساس نتایج ارزیابی حسی و از نظر کنترل باکتری‌های فاسد‌کننده، افزودنی مناسبی برای آب کرفس می‌باشد.