بررسی تأثیر توأم نماتد ریشه گرهی و گل جالیز بر پارامترهای فلورسانس، محتوای کلروفیل و آب نسبی برگ گوجه‌فرنگی در شرایط گلخانه

نویسندگان

1 استادیار ، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

2 دانشجوی دکتری، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

doi
10.22059/ijpps.2015.57385
چکیده

نماتد ریشه گرهی Meloidogyne incognita و گل جالیز Orobanche aegyptica انگل ریشۀ گیاهان مختلف محسوب می‌شوند. به‌ منظور بررسی اثر متقابل این دو انگل روی گوجه‌فرنگی، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار شامل شاهد، نماتد (2000 عدد لارو سن دوم)، بذر گل جالیز (30 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) و ترکیب نماتد (2000 عدد لارو سن دوم) و بذر گل جالیز (30 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) به‌صورت توأم با چهار تکرار در شرایط گلخانه به اجرا درآمد. گیاهچه‌ها در مرحلۀ چهار برگی با سطوح تیماری فوق مایه‌زنی و به گلدان انتقال یافتند و پس از گذشت 60 روز، صفات موردنظر اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که هر دو عامل باعث کاهش معنا‌دار وزن خشک و تر شاخساره، کلروفیل، تعداد برگ، آب نسبی برگ، مساحت سطح برگ، ارتفاع بوته، طول ریشه، قطر ساقه و میزان کارایی کوانتومی فتوسیستم II در هر دو حالت روشنایی و تاریکی نسبت به شاهد شدند؛ همچنین تعداد لارو سن دوم، کیسه‌های تخم، تعداد اتصالات گل جالیز روی ریشۀ میزبان، شاخص تولیدمثل نماتد، میزان M، F، QP، QN، NPQ، Fo، Fm و Fv در هر دو حالت روشنایی و تاریکی در حالت تیمار توأم افزایش نشان داد. از سوی دیگر، میزان وزن (تر و خشک) و حجم ریشۀ میزبان در مواجهه با نماتد و گل جالیز به‌ترتیب با افزایش و کاهش همراه بود. همچنین حجم ریشه در تیمار نماتد بیشترین مقدار را داشت. نتایج حاکی از آن است که نماتد مولد گره ریشه و گل جالیز اثر هم‌افزایی بر یکدیگر داشته‌اند.