تحلیل ساختاری پهنه گسلی لاهیجان- البرز باختری

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

2 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

3 استادیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22071/gsj.2013.53636
چکیده

پهنه گسلی لاهیجان یکی از گسل­های عرضی البرز باختری است که با سازوکار راستالغز چپ­بُر دگرریختی­هایی را در این پهنه پدید آورده است. در این پژوهش با انجام مطالعات صحرایی، فن­های سنجش از دور، پردازش تصاویر ماهواره­ای و روش­های آماری، پهنه گسل لاهیجان مورد تحلیل هندسی و جنبش­شناختی قرار گرفته و تلاش شده است پهنه گسلی بازسازی شود. برپایه نتایج حاصل از این پژوهش، گسل لاهیجان دارای راستای N55E و شیب ˚70 به سوی جنوب خاور می‌باشد؛ پهنه گسلی 30 کیلومتر پهنا دارد. این پهنه گسلی را می­توان به عنوان یک سامانه برشی چپ­بر در نظر گرفت که انواع شکستگی­های مرتبط با این سامانه را در خود جای داده است. گسل­های موجود در این پهنه به صورت گسل­های همسازو ناهمسازبا پهنه اصلی شکل گرفته­اند. بیشترگسل­های این پهنه حرکت کج­لغز دارند و سازوکار آنها با توجه به زاویه­ای که با دیواره­های اصلی برش ساخته­اند، تغییر می­کند. گسل­های تقریباً موازی با دیواره برش مؤلفه حرکتی چپ‌بر دارند. در مقابل، گسل­هایی که زاویه بیشتری (حدود ˚75) با این دیواره می­سازند، سازوکار حرکتی راست‌بر دارند. با ادامه دگرریختی، ساختارهای موجود به‌گونه پادساعت‌گرد چرخیده­اند و زاویه کوچک‌تری با دیواره­های اصلی برش ساخته­اند.