طبقهبندی تغییرات ساختواژی در فرایند وامگیری واژهها از زبان ترکی به فارسی
نویسندگان
1 دانشیار، دانشگاه پیام نور
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
زبان به عنوان پدیدهای زایا و پویا همزمان با پیشرفت بشر در حال تغییر است. یکی از تغییراتی که در اغلب زبانها اتفاق میافتد، وامگیری ناشی از روابط گستردة اهالی زبان های مختلف است. وامگیری انواع مختلفی دارد که عبارتند از: وامگیری آوایی، وامگیری واژگانی و وامگیری دستوری. واژهها از نظر ساختمان به انواع ساده (بسیط)، مرکب، مشتق و مشتقمرکب تقسیم میشوند؛ اما در فرایند وامگیری، گاه این ساختمان دچار تغییر میشود و عنصر قرضی میتواند در زبان مقصد به گونههای متفاوتی ظاهر شود. مقالة حاضر با بررسی 1000 واژة قرضی که از ترکی وارد فارسی شدهاند، به طبقهبندی آنها بر اساس ساختمان و تغییراتی که پس از قرض گیری در آنها رخ داده است، پرداخته و آنها را در 7 طبقه شناسایی و دسته بندی میکند. این فرایندها به ترتیب فراوانی عبارتند از: 1- مشتق ترکی به سادة فارسی 2- سادة ترکی به سادة فارسی 3- مرکب ترکی به سادة فارسی 4- مشتقمرکب ترکی به سادة فارسی 5- وند ترکی به وند فارسی 6- وند ترکی به واژة سادة فارسی و 7 – واژة سادة ترکی به وند فارسی. نتایج نشان میدهد که فرایند وامگیری در زبان فارسی کمتر به ساختار ساختواژی واژه های وام گرفتهشده حساسیت نشان میدهد و آنها را به صورت یک واحد به زبان فارسی وارد می کند.