بررسی اثر مقادیر مختلف کود نیتروژن بر عملکرد، اجزای عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن دو رقم کینوا (Chenopodium quinoa Willd.) در استان خوزستان
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران، ایران.
2 دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 کارشناس سازمان آب و برق خوزستان، ایران.
doi
10.22067/agry.2021.20327.0چکیده
یکی از راههای استفاده و بهرهبرداری از آب و اراضی شور استفاده از گیاهان متحمل به شوری مانند کینوا است .مدیریت عناصر غذایی مانند نیتروژن در خاکهای شور میتواند اثرات منفی شوری بر رشد و عملکرد گیاهان را کاهش دهد. بهمنظور بررسی اثر سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد، اجزای عملکرد، پروتئین دانه و کارایی مصرف نیتروژن دو رقم کینوا (Chenopodium quinoa Willd.)در شرایط آبیاری با زهآب مزارع نیشکر، آزمایش مزرعهای در سال زراعی 98- 1397در شرکت کشت و صنعت نیشکر میرزا کوچک خان در جنوب غرب خوزستان بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. چهار سطح کود نیتروژن شامل صفر (شاهد)، 75، 150 و 225 کیلوگرم در هکتار از منبع کود اوره بهعنوان فاکتورکرت اصلی و دو رقم کینوا شامل تیتیکاکا و گیزاوان بهعنوان فاکتورکرت فرعی در نظر گرفته شد. صفات مورد مطالعه شامل:ارتفاع گیاه، قطر ساقه، تعداد گلآذین، وزن هزار دانه، شاخص سطح برگ، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، کارایی مصرف نیتروژن و محتوی پروتئین دانه بود. نتایج نشان داد که برهمکنش نیتروژن و رقم بر شاخص سطح برگ، تعداد گلآذین در بوته، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و پروتئین دانه معنیدار بود. بیشترین ارتفاع گیاه، قطر ساقه و شاخص سطح برگ در نتیجه کاربرد تیمار 225 کیلوگرم نیتروژن در هکتار حاصل شد. بیشترین عملکرد دانه در رقم گیزاوان (2363 کیلوگرم در هکتار) در سطح 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بهدست آمد و پس از آن کاهش یافت، امّا در رقم تیتیکاکا بیشترین عملکرد دانه (2372 کیلوگرم در هکتار) در سطح 225 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بهدست آمد و واکنش آن تا بالاترین سطح کود نیتروژن بهصورت خطی بود. بیشترین مقدار پروتئین دانه در رقم گیزاوان با کاربرد 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار حاصل شد که 138 درصد بیشتر از شاهد بود. بر اساس نتایج بهدست آمده، رقم گیزاوان کینوا میتواند انتخاب بسیار مناسبی برای زمینهای شور و کم بازده در جنوب استان خوزستان باشد.