بررسی عوامل مؤثر در توسعه‌یافتگی و پهنه‌بندی کارست حوضه چله با استفاده از منطق فازی و AHP، استان کرمانشاه

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2013.53641
چکیده

حوضه چله در جنوب استان کرمانشاه و در واحد زاگرس چین‌خورده قرار دارد. با توجه به گستردگی سازندهای آهکی و وجود گسل‌ها و درزه‌های زمین‌ساختی، لند فرم‌های کارستی تکامل‌یافته‌ای در این حوضه شکل گرفته است. هدف این پژوهش، بررسی توسعه‌یافتگی کارست و میزان تأثیر عوامل مختلف در نفوذپذیری سازند‌ها است. داده‌های اصلی پژوهش را نقشه‌های توپوگرافی و زمین‌شناسی و نیز عکس‌های هوایی به همراه داده‌های آب‌شناسی وزارت نیرو تشکیل داده‌اند. در مطالعه موجود 9 عامل محیطی به عنوان متغیرهای مستقل و زمین‌ریخت‌شناسی شکل‌های کارستی به عنوان متغیر وابسته مورد بررسی قرار گرفتند.نخست معیارها و عوامل کمی و کیفی شناسایی شد. سپس با انجام کارهای میدانی و پرسش‌نامه، این معیارها و عوامل با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی تجزیه و تحلیل شدند. در پایان در محیط GIS نقشه‌های هم‌پوشانی تهیه و یکسان‌سازی عوامل و تصحیح پایانی با کمک منطق فازی انجام شد. به منظور نتیجه‌گیری بهتر، منطقه از نظر توسعه و تحول کارست به چهار بخش تقسیم شد. تلفیق لایه‌های اطلاعاتی، نقش مؤثر سنگ‌شناسی (سازند آسماری) را در فرایند توسعه‌‌یافتگی کارست نشان می­دهد. همچنین کارست در بلندی‌های جنوبی حوضه و زمین‌های مسطح در رأس تاقدیس شمالی و نیز در امتداد گسل اصلی منطقه توسعه‌یافتگی کامل‌تری دارد. مناطق توسعه‌یافته کارست 95/107 کیلومتر مربع یا به عبارتی 5/22 درصد از مساحت حوضه را به خود اختصاص داده است. همچنین پهنه با توسعه متوسط کارست 34 درصد از مساحت حوضه را پوشش می‌دهد.