بررسی ساختواژی و معنایی پسوند «-گر» در زبان فارسی
نویسندگان
1 استادیار، دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 دانشجوی دکتری دانشگاه سیستان و بلوچستان
3 استادیار، دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
چکیده
این پژوهش پسوند «-گر» زبان فارسی را از نظر ساختواژی و معنایی بر پایۀ دادههایی از دو گویش زبان کردی بررسی میکند. در گویش سورانی این پسوند به صورت «-کَر» به کارمیرود. در گویش هَورامی، ستاک حال فعل کردن، «-کَر» و در گویش سورانی، «-کَ» است. سورانی یک پسوند «-َر» (-{r)، مشابه پسوند -er انگلیسی، نیز دارد که نقش عمدهاش ساخت اسم فاعل و اسم ابزار است. در مورد ساختواژۀ «-گر»، در این نوشتار دو فرضیه مطرح شدهاست: نخست اینکه این وند از دو تکواژ مقیّد درست شدهاست (ستاک حال فعل کردن+پسوند «-َر»، هر دو در سورانی)؛ دوم اینکه این وند خود به تنهایی ستاک حال فعل کردن در هَورامی است. سپس این دو فرضیه بر پایۀ معنیشناسی واژگانی لیبر (2004) و (2009) (اسکلت معنایی، بدنۀ معنایی، مشخّصههای معنایی و اصل همنمایگی) به روش توصیفی-تحلیلی ارزیابی و این دستاورد حاصل شده که پسوند «-گَر»، از افزودهشدن پسوند «–َر» به ستاک حال فعل کردن یعنی «-کَ» به دست آمدهاست.