ساختار تصریفی فعل در بلوچی سرحدی گرنچین
نویسندگان
1 استادیار، دانشگاه ولایت ایرانشهر
2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان
3 دانشیار، دانشگاه سیتان و بلوچستان
doi
چکیده
بلوچی سرحدّی رایج در منطقۀ گرنچین زیر شاخهای از بلوچی غربی (رخشانی) است که عناصر ساختواژی مختلفی در ساختار فعل به کار میبرد. هدف از پژوهش حاضر ارائۀ توصیفی همزمانی از ساختار تصریفی فعل در قالب صورتهای خودایستا و ناخودایستا در بلوچی سرحدّی گرنچین است. دادههای پژوهش از طریق ضبط گفتار آزاد و مصاحبه با 10 گویشور بومی بیسواد با میانگین سنی 50-80 سال گردآوری شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد در ساختار فعل خودایستای بلوچی سرحدّی چهار عنصر ساختواژی میتوان یافت: (1) جزء فعلی، (2) ستاک فعلی در قالب ستاک حال یا ستاک گذشته، (3) وندها به صورت پیشوندی (پیشوند وجوه امری و التزامی، پشوند نفی و پیشوند نهی) و پسوندی (پسوند زمان گذشته، پسوند سببی، و شناسههای شخصی)، و (4) فعل ربطی اسنادی که به دو صورت کامل و پیبستی (کوتاه) به کار میرود. صورتهای فعل ناخودایستای بلوچی سرحدّی شامل مصدر، وجه وصفی (اسم فاعل و اسم مفعول) و اسم مصدر است، که همه از ستاک فعل و پسوندهای خاصی ساخته میشوند.