معرفی چند جدایۀ Rhizoctonia solani AG-1 IA با عملکرد با ثبات‌تر در بیماری‌زایی برای نامزدی بررسی‌های مقاومت در گیاه برنج در شمال ایران

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش گیاه‌پزشکی مؤسسۀ تحقیقات برنج کشور، کیلومتر 5 جادۀ تهران، رشت

2 دانشجوی سابق بیماری شناسی گیاهی، دانشگاه گیلان

3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، بخش گیاه پزشکی، موسسه تحقیقات برنج کشور، رشت

4 استاد، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه گیلان

5 کارشناسان بخش گیاه پزشکی، موسسه تحقیقات برنج کشور، رشت

doi
10.22059/ijpps.2015.54725
چکیده

تحقیق حاضر به منظور بررسی تنوع شدت بیماری‌زایی در 290 جدایۀ (هفت جمعیت) Rhizoctonia solani AG-1 IA عامل بیماری سوختگی غلاف برنج و دستیابی به جدایه‌هایی با شدت بیماری‌زایی بالا انجام گرفت. این بررسی از طریق مطالعۀ بیماری‌زایی و میزان تولید سختینه روی چهار رقم برنج به‌عنوان نمایندگان واکنش‌های متفاوت مشاهده‌ای به بیماری، به روش مایه‌زنی برگ بریده به همراه اندازه‌گیری رشد میسیلیومی، اجرا شد. بر اساس آزمون بیماری‌زایی، واکنش چهار رقم تحت آزمایش به هر یک از جمعیت‌های بیمارگر به‌طور معنا‌داری متفاوت بود. در هر جمعیت همۀ جدایه‌ها درجات متنوعی از شدت بیماری روی هر یک از چهار رقم برنج و شاخص‌های میسیلیومی و سختینه (تعداد و وزن) را نشان دادند. در تجزیۀ خوشه‌ای بر اساس شدت بیماری روی هر یک از چهار رقم برنج به همراه ضریب تغییراتشان در هر جمعیت بیمارگر، یک گروه عملکرد پایدارتری در بیماری‌زایی در یک طیف متفاوت ژنتیکی از ارقام برنج داشتند. بر اساس این یافته‌ها، شش، دو، پنج و یک جدایۀ پرآزار به‌ترتیب از رشت، تنکابن، آمل و گلستان می‌تواند بعد از آزمایش‌های گلخانه‌ای یا مزرعه‌ای و انتخاب مناسب‌ترین جدایه‌ها برای تعیین واکنش صحیح ارقام و لاین‌های برنج در برنامه‌های اصلاحی در شمال ایران به‌کار روند.