ارزیابی چند عصاره‌گیر شیمیایی جهت تعیین روی قابل استفاده نهال‎های پسته در برخی از خاک‌های آهکی رفسنجان

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناس ارشد گروه علوم خاک دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

2 عضو هیات علمی گروه علوم و مهندسی خاک

3 عضو هیات علمی گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

doi
10.22059/ijswr.2017.61348
چکیده

بخش وسیعی از خاک‌های دنیا از جمله ایران، جزء خاک‌های آهکی بوده که در آن‌ به دلیل pH بالا و تثبیت بسیاری از عناصر غذایی کم‌ مصرف از جمله روی، کمبود این عناصر مشاهده می‌شود. مقدار روی کل خاک اطلاعات زیادی درباره‌ مقدار قابل استفاده‌ آن برای گیاهان نمی‌دهد، بنابراین قابلیت استفاده روی در 28 خاک آهکی با دامنه وسیعی از ویژگی‎های فیزیکی و شیمیایی با عصاره‎گیرهای DTPA-CaCl2 ،  EDTA-NH4OAc، DTPA-NH4HCO3، EDTA ، DTPA-NaOAc و Mehlich3 بر روی نهال‎های پسته به‎عنوان گیاه آزمایشی مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و 28 نوع خاک در شرایط گلخانه انجام شد. نتایج نشان داد که ترتیب توانایی عصاره‎گیرها در استخراج روی به صورت زیر بود:  Mehlich3 > DTPA-NaOAc > EDTA> EDTA-NH4OAc > DTPA-CaCl2 = DTPA-NH4HCO3 استفاده از معادلات رگرسیونی چند متغیره نشان داد که مقدار روی استخراج شده از خاک توسط عصاره‌گیرهای مورد استفاده به ویژگی‎های فیزیکی و شیمیایی خاک از قبیل درصد رس، ظرفیت تبادل کاتیونی و کربنات کلسیم معادل بستگی داشت. بین غلظت و جذب روی برگ و ساقه و روی استخراج شده توسط عصاره‌گیرهای مورد استفاده همبستگی معنی‌داری وجود داشت. به‎طوری‎که مقدار روی استخراج شده به‎وسیله DTPA-NH4HCO3 بالاترین همبستگی معنی‎دار (**634/0R= ) را با غلظت روی در برگ نهال‎های پسته داشت، بنابراین عصاره‎گیر DTPA-NH4HCO3 می‎تواند برای ارزیابی روی قابل استفاده پسته در خاک‎های آهکی مورد استفاده قرار گیرد