بررسی ویژگی‌های زیستی و نوسانات فصلی شتۀ نارونTinocallis nevskyi (Hem.: Aphididae) در شهرستان شهرکرد

نویسندگان

1 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

2 استاد بازنشستۀ گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

4 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22059/ijpps.2014.53496
چکیده

شتۀ نارون با تغذیه و ترشح مقادیر زیادی عسلک به درختان نارون و به‌ویژه به فضای سبز شهری خسارت می‌زند. برای مطالعۀ ویژگی‌های زیستی و تغییرات فصلی جمعیت این آفت در شهرکرد در دو سال متوالی و به‌صورت هفتگی از درختان آلوده در دو محل نمونه‌برداری شد. برای تعیین فراسنجه‌های مهم جدول زندگی باروری شتۀTinocallis nevskyi Remaudiere, Quednau and Heie  در شرایط صحرایی، از قفس برگی استفاده شد. نتایج نشان داد شته زمستان را به‌صورت تخم روی سرشاخۀ درختان بسر می‌برد. اولین پوره‌ها در دهۀ دوم فروردین و اولین ماده‌های بال‌دار در دهۀ اول اردیبهشت روی درختان مشاهده شدند. جمعیت شته‌های زنده‌زا در ماه‌های اردیبهشت و خرداد سریعاً افزایش یافت و در تابستان روند نزولی را طی کرد. از اواسط پاییز ماده‌های جنسی بی‌بال و نرهای بال‌دار ظاهر شدند. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (ʎ)، نرخ خالص تولید مثل (R0) و متوسط مدت زمان یک نسل (T) به‌ترتیب 02/0±15/0 در روز، 04/0±17/1 در روز، 54/1±89/14 پوره و 30/0±54/17 روز به‌دست آمد.