فعل سبک در افعال مرکّب فارسی
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه شیراز
doi
چکیده
فعل سبک فارسی یکی از مقولاتی است که پژوهشهای قابل توجّهی را در مباحثی چون فعل سببی، انضمام، فعل مرکّب، ساختار موضوعی و ساخت مجهول به خود اختصاص دادهاست. در عموم بررسیهایی که در خصوص فعل سبک در افعال مرکّب صورت گرفتهاست افزایش و کاهش ظرفیت فعل و ساختار موضوعی آن بیشتر مدّ نظر قرار گرفتهاست. یکی از جنبههای قابل بررسی در فعل سبک میزان واژگانیبودن این فعل در ترکیبات متفاوت است. این پژوهش میکوشد تا نحوۀ سبک شدن فعل سبک را در افعال مرکّب مورد بررسی قراردهد. در این پژوهش فعل سبک از دو منظر همنشینی با اجزاء غیرفعلی و جانشینی با صورتهای متفاوت آن مورد بررسی قرار گرفتهاست. این پژوهش نشان میدهد که افعال سبک فارسی نهتنها در مقایسه با هم بهلحاظ واژگانی و سبک بودن بر روی یک پیوستار قرار میگیرند، بهلحاظ همنشینی با اجزاء غیر فعلی متفاوت نیز به صورتهای متفاوت سبک شدهاند. در این پژوهش طرحی موسوم به طرح بادبادکی ارائه شد که میزان سبک شدن فعل سبک فارسی را در دو محور افقی (همنشینی) و عمودی (جانشینی عنصر غیر فعلی)، به تصویر میکشد.