اثرفسیل کروزیانا و روزوفیکوس: مطالعه موردی از توالی های اردوویسین، بلوک کلمرد،ایران مرکزی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22071/gsj.2013.53842
چکیده

لایه­های آواری سازند شیرگشت در برش راهدار بلوک کلمرد ایران مرکزی مجموعه اثر فسیل متنوعی دارند. در افق­های معینی از این توالی، طبقاتی وجود دارد که  دو  اثرجنس کروزیانا و روزوفیکوس از فراوان‌ترین اثر فسیل­ها است. در مطالعه حاضر، اثرجنس‌های حاصل از بندپایان شامل کروزیانا و روزوفیکوساز توالی­های اردوویسین سازند شیرگشت مورد بحث و بررسی قرار می­گیرد. کروزیاناها در سازند شیرگشت افزون بر تغییرات گسترده در ریخت­شناسی و اندازه، تغییرات زیادی را در نوع رفتاری تغذیه­ای نشان می­دهند. کروزیاناها به صورت حفارهای شیاری مستقیم تا به نسبت انحنادار با عرض چند سانتی‌متر هستند که در جهت طولی به دو لُب تقسیم می­شوند هر کدام از این لُب­ها اثر خراش­های عرضی گیسو مانندی دارند که در اثر‌گونه‌های مختلف کروزیانا، آرایش و نیمرخ خراش­ها با هم متفاوت است. ویژگی­های اثرگونه­های شناسایی شده نشان می­دهد که به استثنای C. semiplicata،اثر گونه­های کروزیانا در این توالی متعلق به گروه کروزیانا روگوزا است. اثرگونه­های این گروه شامل  C. rugosa، C. furcifera، C. goldfussi ، C. rouaulti وC. yini  است. این نتایج نشان می­دهد که مجموعه اثرفسیل­های حاصل از بندپایان در سازند شیرگشت برای مطالعات اثرچینه‌نگاری (ایکنواستراتیگرافی) کروزیانا مناسب هستند، به‌طوری که مجموعه اثرگونه­های شناسایی شده می­تواند نشان‌دهنده سن اردوویسین زیرین تا میانی برای نهشته­های سازند شیرگشت باشند. همچنین، اثرهای حاصل از بندپایان در نهشته­های مطالعه شده همراه با دیگر ساخت­های زیستی نشان می­دهد که این اثرها در ماسه­سنگ­های دانه‌ریز تا متوسط‌دانه با میان‌لایه­های شیل- گلسنگ وجود دارند. ترکیب بستر، و شواهد اثرشناختی (ایکنولوژیکی) نشان می­دهد که اثرهای حاصل از فعالیت بندپایان در سازند شیرگشت متعلق به اثررخساره (ایکنوفاسیس) کروزیانا است.