فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعات پیدایش و تکامل خاک مبتنی بر درک صحیح از فرآیندهای ژئوشیمیایی حاکم بر محیط­های خاک­سازی و نحوه تشکیل خاک­ها می­باشد. در این تحقیق ویژگی­های فیزیکوشیمایی و ژئوشیمیایی خاک­های تشکیل شده بر روی سنگ مادر بازالت در 6 خاکرخ منتخب در یک ردیف اقلیمی متشکل از سه اقلیم خشک (اشتهارد)، نیمه­خشک (قزوین) و نیمه­مرطوب (رودبار) مورد مطالعه قرار گرفت. غلظت کل برخی عناصر در تمام افق­های خاک تعیین و با سنگ مادر مقایسه شد و نقش ترکیب ژئوشیمیایی سنگ مادر بر غلظت کل عناصر مذکور در خاک بررسی گردید. به­علاوه، الگوهای غنی­شدن-تهی­شدن و آنالیز توازن جرم عناصر با استفاده از عنصر مرجعTi  تعیین شد. عناصر مختلف الگوهای غنی­شدن-تهی­شدن متفاوتی را نشان دادند. در خاک­های منطقه خشک، نقش ماده مادری و خصوصیات لیتوژنیک در غلظت عناصر نسبت به دو منطقه دیگر بیشتر است و غلظت عناصر موجود در خاک به دلیل هوادیدگی و آبشویی کمتر خاک­ها به سنگ مادر نزدیک­تر بود. درحالی­که با حرکت به اقلیم­های مرطوب­تر، فرآیندهای خاک­سازی شدت بیشتری پیدا کرده و الگوهای غنی­شدن-تهی­شدن عناصر روند متفاوتی نشان می­دهند. توزیع برخی عناصر مانند منیزیم، کلسیم، آهن و مس بیشتر تحت تاثیر فرآیندهای خاک­سازی و برخی عناصر دیگر مانند سدیم، آلومینیوم، سیلیس، فسفر، کلر، منگنز، مولیبدن، کادمیوم و سرب متاثر از مواد مادری هستند. به طور کلی بخشی از تفاوت مشاهده شده در تغییرات غلظت عناصر را می­توان به ماهیت شیمیایی و قابلیت تحرک بالای برخی عناصر، و بخش دیگر را به سرعت هوادیدگی ماده مادری تحت تاثیر تغییرات زیست اقلیمی نسبت داد.