سنجش اثر عصاره اتانولی دانه Plantago major L. بر روند انعقاد خون در محیط آزمایشگاهی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 استادیار، گروه طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

4 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2020.342190.2739
چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1399.36.552.102.4.1587.1610 بارهنگ ‌کبیر (.Plantago major L) گیاهی از خانواده Plantaginaceae، علفی و خودرو به ارتفاع 10 تا 45 سانتی‌متر و بدون ساقه است. این گیاه در منطقه وسیعی از دو قاره اروپا و آسیا و همچنین شمال آفریقا و آمریکای شمالی و در ایران تقریباً در تمام نقاط می‌روید. دانه گیاه در متوقف کردن خونریزی نقش داشته و به‌عنوان گیاهی شناخته می‌شود که حداقل در یکی از مسیرهای انعقاد نقش به‌سزایی ایفاء می‌کند. ازاین‌رو، این مطالعه با هدف سنجش اثر عصاره اتانولی دانه بارهنگ کبیر بر آزمایش‌های انعقادی انسانی در محیط آزمایشگاهی طراحی و اجرا شد. دانه گیاه بارهنگ ‌کبیر در بوته‌چینی آسیاب شده و عصاره‌گیری پودر دانه در اتانول 80% به‌مدت 48 ساعت انجام شد. تبخیر الکل عصاره، با کمک دستگاه روتاری اواپوراتور در دمای 50 درجه سلسیوس انجام شد و آب باقی‌مانده در آون با دمای 40 درجه سلسیوس خارج گردید. عصاره خشک گیاهی بدست آمده با غلظت‌های مختلف در بافر آون کلر تهیه و تأثیر آن بر شاخص‌های انعقادی زمان پروترومبین (PT)، زمان نسبی ترومبوپلاستین (APTT) و زمان انعقاد (CT) بررسی شد و نتایج به‌وسیله آزمون آماری t-test مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که عصاره اتانولی دانه بارهنگ‌ کبیر باعث کاهش شاخص انعقادی زمان نسبی ترومبوپلاستین (APTT) شد و بر زمان پروترومبین (PT) و زمان انعقاد (CT) اثر معنی‌داری نداشت. یافته‌های حاصل از این مطالعه حکایت از تأثیر انعقادی عصاره اتانولی دانه بارهنگ ‌کبیر دارد. باوجوداین برای انجام تحقیقات تکمیلی، مطالعه بیشتر بر روی مدل‌های حیوانی و انسانی ضروری به‌نظر می‌رسد.