فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به سازگاری یونجه حلزونی (Medicago scutellata L.) به‌ویژه در مناطق نیمه‌خشک کشور، تأمین علوفه با کیفیت، تثبیت نیترو‍ن و جلوگیری از فرسایش خاک جایگاه مهمی در تناوب زراعی یافته است، بنابراین، بررسی عوامل مدیریت زراعی در بهبود عملکرد کمّی و کیفی آن اهمیت بسیاری دارد. هدف از این پ‍‍‍‍‍ژوهش، ارزیابی تأثیر عوامل مدیریت زراعی تاریخ کاشت (15 و 31 تیر ماه 1396)، عمق کاشت (1 و 2 سانتی­متر) و میزان بذر مصرفی (5/2، 5/7، 5/12 و 5/17 کیلوگرم در هکتار معادل 20، 50، 85 و 125 بوته در مترمربع) بر ویژگی‌های کمّی و کیفی علوفه یونجه حلزونی در شرایط اقلیمی اراک بود. آزمایش به­صورت اسپیلت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد، که تاریخ کاشت در کرت اصلی، عمق کاشت و میزان بذر در کرت­های فرعی قرار گرفتند. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین وزن علوفه خشک و وزن خشک ساقه (به‌ترتیب 13/2884 و 71/1631 کیلوگرم در هکتار) در تیمار میزان بذر مصرفی 5/12 کیلوگرم در هکتار، در عمق کاشت یک سانتی‌متر و در تاریخ کاشت 31 تیر مشاهده شد. بر همین اساس میزان علوفه خشک حاصل از تاریخ کاشت 31 تیر 77/10 درصد و عمق کاشت یک سانتی‌متر 84/19 درصد به‌ترتیب بیشتر از تاریخ کاشت 15 تیر و عمق کاشت دو سانتی‌متر گزارش گردید. سهم وزن خشک ساقه در تاریخ کاشت 31 تیر و عمق کاشت یک سانتی‌متر به‌ترتیب 96/53 و 24/55 درصد از کل علوفه خشک بود. هم‌چنین سهم وزن خشک غلاف و برگ از علوفه خشک برای تاریخ کاشت 31 تیر به‌ترتیب 13/34 و 91/11 درصد و برای عمق کاشت یک سانتی‌متر به‌ترتیب 56/33 و 18/11 درصد گزارش گردید. با افزایش مقدار بذر مصرفی، درصد الیاف افزایش و درصد پروتئین خام رو به کاهش نهاد. با در نظر گرفتن قدرمطلق مقدار شیب (ضریب x) معادلات مربوط به این دو ویژگی مشخص گردید که تأثیرپذیری درصد الیاف از تراکم بیشتر از اثرپذیری درصد پروتئین خام از این تیمار است. با توجه به نتایج به‌دست آمده تاریخ کاشت 31 تیر، عمق کاشت یک سانتی‌متر و میزان بذر مصرفی 5/12 کیلوگرم در هکتار، عملکرد کمّی و کیفی بهتری را نشان داد.