فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دورۀ گذار از قاجار به پهلوی اول، نقد و تصحیح متون به‌عنوان یکی از موضوعات تحقیق ادبی در نظر گرفته شد. در همان وقت، حسن وحید دستگردیِ شاعر، نقّاد و مجله‌گردان، تحقیقات ادبی خود را در دو حوزۀ نقد نظری و نقد عملی بر محور سخن نظامی گنجوی در مجلۀ ارمغان منتشر کرد. با بررسی طرح او از تصحیح خمسۀ نظامی به‌عنوان سرمایۀ فرهنگی در دورۀ پهلوی اول، می‌توان به نقش ایران‌شناسی وارونه و بوطیقای بومی در تصحیح و فرآوری متون ادبی پرداخت. پژوهش حاضر نشان‌ می‌دهد که وحید دستگردی چگونه توانست با دسترسی‌یافتن به هفت‌پیکر علمی‌-انتقادی ریتر و دیدار با ریپکا، همچنین تردید نسبت به س ودمندی دانش ادبی و روش تصحیح مستشرقان اروپایی و دنباله‌روان آنان در ایران، زمینۀ بحث دربارۀ دستاوردهای نظری مصحّحان را فراهم‌ ‌کند. روش انجام پژوهش حاضر تحلیل محتوای کیفی و روش جمع‌آوری داده‌ها کتابخانه‌ای است. هدف پژوهش تبیین این واقعیت بوده‌است که بازاندیشی وحید از تصحیح خمسه به شیوۀ اروپایی، هم‌سو با نقادی ادبی در مجلۀ ارمغان و پیوند با مقوله‌هایی چون «آگاهی اسطوره‌ای شاعری در لباس نقادان»، «کیفیّت متن خمسه و وضع مغشوش نسخ آن» و» تلاقی دو روش علمی‌-اروپایی از متن با سنت بومی تصحیح در ایران» انجام پذیرفته است. این مسئله چنان اثرگذار بود که ضرورت بومی‌سازی نقد و تصحیح متون را در تحقیقات ادبی، بر همگان آشکار ساخت چراکه وحید را به مداخلۀ ذوق فرهیخته در نسخ خطّی واداشت.