تحلیل شرط امکان تمتع از همسر در تحقق احصان زوجه

نویسندگان

1 استاد تمام گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22091/rcjl.2025.12574.1166
چکیده

یکی از شرایط تحقق احصان که موجب تشدید حد زنا می‌شود امکان دسترسی شخص به همسرش می‌باشد به‌گونه‌ای که بتواند نیاز جنسی‌اش را برطرف سازد. فقها پیرامون وضعیت شرط مزبور در احصان زوجه اتفاق‌نظر ندارند. برخی معتقدند این شرط نسبت به زوجین به صورت یکسان اعتبار می‌شود، بنابراین زوجه نیز در صورتی واجد احصان تشخیص می‌شود که هر زمان بخواهد امکان نزدیکی جنسی با شوهرش را داشته باشد. در مقابل برخی معتقدند با توجه به این‌که چنین تکلیفی برای زوج وجود ندارد، احصان در زوجه به همین شکل محقق می‌شود که هر زمان مرد اراده‌ی نزدیکی با همسرش را نماید وی آمادگی آن را داشته باشد. موضع اخیر در ماده 226 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 پذیرفته شده است. نتایج تحقیق حاضر که به روش توصیفی تحلیلی سامان یافته نشان می‌دهد که نظریه برابری شرط امکان تمتع از همسر در خصوص زوج و زوجه از پشتوانه محکم‌تری برخوردار است و روایات ناظر بر احصان مقتضی چنین استظهاری هستند. از طرف دیگر دلایلی نظیر تحدید حق زوجه به نزدیکی در هر چهار ماه یک مرتبه، احادیث ناظر بر احصان مطلقه رجعیه و ضرورت صیانت از کیان خانواده هیچ‌کدام توانایی تخدیش در نظریه مختار را ندارند.