بررسی و تبیین قلمرو قانونی و مصادیق تادیب والدین: مطالعه تطبیقی حقوق ایران و نظام‌های بین‌المللی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری‌، گروه حقوق‌، واحد شهرکرد‌، دانشگاه آزاد اسلامی‌، شهرکرد‌، ایران

2 استادیار‌، گروه حقوق‌، واحد شهرکرد‌، دانشگاه آزاد اسلامی‌، شهرکرد‌، ایران

3 استادیار‌، گروه حقوق‌، واحد شهرکرد‌، دانشگاه آزاد اسلامی‌، شهرکرد‌، ایران

doi
10.22091/rcjl.2025.11836.1101
چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی و تحلیل محدوده قانونی و مصادیق مجاز تأدیب والدین در ایران و تطابق آن با نظام‌های حقوقی بین‌المللی است. این مطالعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی و به روش کتابخانه‌ای، به گردآوری داده‌ها پرداخته و یافته‌های آن نشان می‌دهد که در حقوق ایران، قوانینی مانند ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی به والدین اختیار تنبیه محدود برای تربیت فرزندان می‌دهد، اما به دلیل ابهام در معیارهای «حد متعارف» و «مصلحت کودک»، تفسیرهای مختلفی از این حدود مجاز صورت می‌گیرد. این ابهامات در مواردی ممکن است منجر به تجاوز به حقوق کودک و نقض استانداردهای حقوق بین‌المللی مانند کنوانسیون حقوق کودک شود. نتایج پژوهش نشان داد که اگرچه تأدیب والدین از حقوق آنان برای تربیت فرزند است، این حق باید با اصول کرامت انسانی و حفظ حقوق کودکان محدود شود. این پژوهش همچنین تأکید بر نیازمندی به بازنگری و شفاف‌سازی قوانین داخلی برای جلوگیری از سوءاستفاده از اختیارات والدین و حمایت بیشتر از حقوق کودکان دارد.