فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از جلوه‌های بروز خیرخواهی یک انسان زمانی است که تصمیم به بخشودنِ فردی خطاکار که او را مورد ستم قرار داده، می‌گیرد. طرفداران دیدگاه شفابخشیِ بخشودن، به جهت اثرِ ویرانگرِ کینه معتقدند بخشودن، بخشاینده و بخشوده شده را رها و قوی می‌سازد. بخشودن تبرئه مجرم نیست بلکه انتخابی برای پایان دادن به چرخه انتقام و واگذاری عدالت به دست خداوند است. در این میان برخی اندیشمندان ازجمله نیچه بر مبنای دوگانه‌ی اخلاق بردگان و اشراف، بخشودن را جلوه‌ای از اخلاقِ بردگان و انسان‌های ضعیفی که توان انتقام ندارند، ارزیابی می‌کند. ازنظر او بخشش به‌عنوان پوششی برای سرکوب احساسِ کینه‌ و نشانه‌ی ضعفِ شخصیت، عدمِ شفافیت، عدمِ مسئولیت‌پذیری اجتماعی و نبود عدالت است. در خصوصِ اعمالِ خطاکاران، نیچه ضمن تأکید بر انتقام بر فراموشی فعال اصرار دارد. در این نوشتار ابتدا تلاش شده تا با تنقیح و تشریح مفهوم بخشودن آن را از مفاهیم رقیب همچون انتقام، عدالت‌خواهی، معذور داشتن، آشتی نمودن و... متمایز نماییم و در ادامه ضمن تبیین دیدگاه نیچه به نقد و بررسی آن اقدام نموده و مغالطه موجود در استدلالش را آشکار کنیم. تاکنون هیچ پژوهش داخلی در خصوص تبیین فلسفی مفهوم بخشودن و ارزیابی دیدگاه نیچه به‌طور خاص صورت نپذیرفته و این مسئله نشانه‌ی نوآوری این نوشتار است.