فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کروم یکی از فلزات سنگین است که می‌تواند از مسیرهای گوناگون وارد خاک، آب، هوا و گیاهان شود. غلظت بالای کروم در خاک می‌تواند ناشی از مواد مادری خاک، پساب کارخانجات و کارگاه‌های صنعتی، ناخالصی کودهای فسفره و دودها و بخارات خروجی وسایل نقلیه موتوری نظیر خودروها و موتورسیکلت‌ها باشد. حضور کروم در خاک و جذب و انباشت آن در بافت‌های گیاهی، منجر به سمیّت در گیاه، دام و انسان خواهد شد. در این پژوهش، طی سال زراعی 95-94، غلظت کروم در خاک و همچنین میزان جذب و توزیع این فلز سنگین در اندام‌های مختلف گیاه در نُه مزرعه گوجه‌فرنگی در غرب استان هرمزگان در ایران، در قالب بلوک‌های کامل تصادفی و در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. همچنین دو شاخص مهم آلودگی یعنی فاکتور تجمع زیستی و فاکتور انتقال نیز برای این عنصر در تمام مزارع مورد بررسی، محاسبه گردید. تجزیه آماری داده‌ها با نرم‌افزار آماری SAS نشان داد که بیشترین انباشت کروم در ریشه‌ها و کمترین مقدار آن در میوه‌ها بود. در تمام خاک‌های مورد مطالعه، گیاه گوجه‌فرنگی توانایی قابل ملاحظه‌ای برای جذب فلز سنگین کروم از خاک نشان داد. مقدار کروم در میوه بالاتر از حد مجاز بود و بررسی وضعیت مکانی مزارع نشان داد، دلیل اصلی آن می‌تواند مجاورت این مزارع با جاده‌های پرتردد و تأسیسات صنعتی منطقه باشد. بنابراین، لازم است به‌منظور پیشگیری از تجمع کروم در خاک و گیاه، مزارع نزدیک جاده‌های شلوغ و مراکز صنعتی انتخاب نشوند. همچنین توصیه می‌شود به‌منظور جلوگیری از افزایش غلظت کروم در خاک، بقایای گیاهی بعد از برداشت از سطح مزارع جمع­آوری و به مکانی دورتر منتقل شود.