بررسی اثرهای عصاره گیاه Ruta graveolens L. بر DNA اسپرم‌، لقاح و مراحل اولیه رشد جنین موش‌ سوری در محیط آزمایشگاهی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2020.342460.2757
چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1398.36.429.101.3.1576.1610 امروزه به‌دلیل عوارض زیاد داروهای شیمیایی، بیشتر مردم به طب سنتی روی آورده‌ و تعداد زیادی از گیاهان را مورد استفاده قرار می‌دهند. یکی از گیاهان دارویی که در طب سنتی بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد، سداب (Ruta graveolens L.) نام دارد. عصاره این گیاه به‌دلیل ترکیب‌های متنوع با خواص بیولوژیکی متفاوت، عوارض مختلفی بر سلول‌های بدن دارد. هدف این مطالعه بررسی اثرهای عصاره گیاه سداب بر DNA اسپرم‌ها، لقاح و مراحل اولیه رشد جنین در موش‌های کوچک سفید آزمایشگاهی است. در این مطالعه، 20 موش کوچک سفید آزمایشگاهی نر بالغ سالم با وزن تقریبی 3±25 گرم مورد استفاده قرار گرفت. موش‌ها به‌طور تصادفی به دو گروه 10 تایی تقسیم شدند. گروه آزمایش دوز mg/kg 300 عصاره آبی گیاه سداب در حجم 0.2 میلی‌لیتر و گروه کنترل 0.2 میلی‌لیتر نرمال سالین را روزانه به مدت 45 روز از طریق دهانی دریافت نمودند. داده‌های حاصل از مطالعه به روش ANOVA تجزیه‌وتحلیل آماری شد. نتایج نشان داد پارامترهای اسپرمی ازجمله تعداد اسپرم‌ها، قابلیت زنده ماندن اسپرم‌ها به‌علاوه پارامترهای جنینی ازجمله اووسیت‌های لقاح یافته، جنین دوسلولی، تعداد بلاستوسیست‎های گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معنی‌داری (0.05>P) کاهش یافته است. اما درصد اسپرم‌های نابالغ و شکستگی در DNA اسپرم‌های گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معنی‌داری (0.05>P) افزایش یافته بود. نتایج این مطالعه نشان داد که عصاره گیاه سداب موجب کاهش پارامترهای اسپرمی و کاهش پارامترهای جنینی می‌گردد.